Engineers leerden marketing. Nu moeten we adoptie en transformatie leren.

De zorgen over AI gaan niet over de techniek, maar over de tijd die de verandering kost. Humanoids krijgen straks dezelfde uitdaging. Wil de branche een bubbel voorkomen, dan moeten engineers breder leren kijken dan wat de techniek kan.

Door: Bart van der Werf, mede-oprichter van het Humanoid Application Center in Schiedam.

De zorgen over de uitgaven aan AI gaan volgens mij niet over de hoeveelheid geld. Er gaat veel geld naartoe, en het is een grote gok op rendement. Maar wie met AI werkt, snapt de kracht ervan. Ik ken niemand die AI goed gebruikt en er zomaar weer zonder kan. Denk aan softwareontwikkelaars die veel sneller werken, of administratieve stromen die grotendeels vanzelf lopen. In de projecten die ik vanuit mijn werk met AI zie, haal je na de invoering zonder AI niet meer dezelfde productiviteit. Daarin zit al een enorme bevestiging van de waarde.

Maar voordat je dat rendement op schaal ziet, ben je een hele transformatie verder. Niet de invoering van een tooltje, maar ander werk, andere processen en andere rollen. Die tijd zie ik niet terug in de verwachtingen op de beurs.

Dezelfde uitdaging krijgen we met humanoids. Als engineers hebben we de afgelopen jaren marketing geleerd. Dat is goed: het brengt aandacht, talent en geld naar de techniek. Kijk voor de grap eens op X of Instagram naar wat robotlabs uitbrengen. Je ziet achter elkaar prachtige filmpjes van een robot die één smalle taak doet. Altijd in een vacuüm, onder ideale omstandigheden, en de beste opname is gekozen. Klik je door op “ons nieuwe model is uit”, dan staat er bij de code vaak: coming soon.

Zo maken we mensen warm voor iets wat eerst nog technisch af moet. Daarna moet het worden ingebouwd, daarna volgt een adoptiecyclus, en pas dan veranderen de processen in een bedrijf. Dat is een traject van jaren. Wie de belofte sneller verkoopt dan de verandering kan gaan, bouwt een bubbel.

Mijn stelling: engineers in fysieke AI en robotica moeten leren kijken vanuit de verandering van het hele systeem, niet alleen vanuit wat de robot kan. Veranderingen op deze schaal lopen altijd langs drie assen: techniek, proces en mensen. Op onze werkvloer in Schiedam, met humanoids van verschillende merken, zien we dat elke dag. We zijn de eerste wereldwijd die op deze schaal de techniek echt naar de realiteit duwen met use cases, en hier zien we gave dingen, maar iedere dag hebben we ook weer vragen en uitdagingen waarvan we een dag ervoor niet wisten dat die bestonden. Enerzijds onderdeel van werken op de cutting edge, anderzijds past dit niet in het beeld van de robot die kung-fu kan op marketingfilmpjes.

Techniek: de robot is het puntje van de ijsberg. Daaronder zit een hele stack: software, veiligheid, rekenkracht, laden en onderhoud. Pas je lopen en balans aan, dan ligt die veiligheid bij jou. Wie een robot ingrijpend wijzigt, kan vanaf 20 januari 2027 onder de Machineverordening zelf als fabrikant gelden. En AI is geen veiligheidsfunctie: grenzen aan snelheid, kracht en zone bewaak je los van het AI-model.

Proces: begin bij de taak, niet bij het merk. Schrijf de taak op in twee zinnen, met een meetpunt. Bijvoorbeeld: negen van de tien keer goed, binnen een vaste tijd, zonder ingrijpen. Een demo van twintig minuten zegt weinig over een dienst van acht uur. Volgens Figure draaiden zijn robots bij BMW na tien maanden volledig mee, voor één taak.

Mensen: de robot leert het vak van mensen. Een vakman doet de taak voor met een VR-bril, en de robot leert van elke beweging. Er ontstaan nieuwe rollen, zoals robotoperator en robottrainer. En de mensen op de vloer moeten snappen wat de robot doet, anders werkt hij nooit echt mee.

De ijsberg is bovendien niet alleen verticaal. Een innovatie die werk van mensen overneemt, verandert ook wat ernaast staat: hoe je roostert, wie je opleidt, wie het onderhoud doet, wat je inkoopt en welke afspraken je met je mensen maakt. Dat is de horizontale kant van dezelfde ijsberg, en die zie je in geen enkel filmpje.

Mijn voornemen en ook advies aan engineers en technisch managers: begroot wat onder de waterlijn zit, verticaal en horizontaal. Laat het merk tot het laatst. En vertel er eerlijk bij hoe lang de weg van demo naar dienst is.

Marketing bracht de humanoid naar de werkvloer. Adoptie, integratie en transformatie houden hem daar.

Meer lezen? De volledige deep dive, met twintig vragen: humanoidcenter.nl/kennis/een-humanoid-kopen-het-puntje-van-de-ijsberg