Op 26 oktober hebben de EU en het Europees Ruimteagentschap een gezamenlijke verklaring ondertekend waarin zij hun gezamenlijke visie op een Europees ruimtevaartbeleid toelichten. Deze verklaring is de eerste in zijn soort en toont aan hoeveel belang beide instellingen hechten aan een nauwe en geïntegreerde samenwerking in het kader van een daadwerkelijke Europese benadering van de ruimte.
Dankzij de ruimtevaartprogramma’s van de EU worden nu al diensten verleend waar miljoenen mensen voordeel bij hebben. De Europese ruimtevaartindustrie is solide en concurrerend, zorgt voor banen en biedt commerciële mogelijkheden voor ondernemers. Het huidige voorstel voor een nieuw ruimtevaartbeleid zal volgens de Europese Commissie nieuwe diensten stimuleren en de leidende rol van Europa in de ruimte bevorderen.
"Toepassingen die voortvloeien uit de ruimtevaart veranderen onze levens, onze economie en de industrie", zegt Elżbieta Bieńkowska, commissaris voor Interne Markt, Industrie, Ondernemerschap en Midden- en Kleinbedrijf. "Ruimtevaart is een belangrijke industriële sector in de Europese economie en een strategisch voordeel voor Europa’s autonomie op het wereldtoneel. Er zijn echter meer ondernemers en meer particuliere investeringen nodig om toonaangevend te blijven. Mijn boodschap aan de industrie, start-ups en investeerders is daarom dat ruimtevaart ertoe doet en dat ruimtevaart ook op de lange termijn van belang blijft."
"Dankzij de ruimtevaartprogramma’s van de EU worden nu al diensten verleend die onmisbaar zijn geworden in eenieders dagelijks leven. Wij hebben gegevens uit de ruimte nodig bij gebruik van onze mobiele telefoon en van een navigatiesysteem bij het autorijden, wanneer wij het vliegtuig nemen of naar satelliettelevisie kijken. Dergelijke gegevens spelen ook een centrale rol bij de bescherming van belangrijke infrastructuur zoals energiecentrales, slimme netwerken en zelfs banktransacties. Gegevens uit de ruimte zijn een hulpmiddel bij grensbeheer en bij reddingsoperaties op zee. Dankzij gegevens uit de ruimte kunnen wij beter reageren op aardbevingen, bosbranden en overstromingen en worden landbouwers in staat gesteld vooruit te plannen. Voorts zijn zij een hulpmiddel bij milieubescherming en de monitoring van klimaatverandering."
De ruimtevaartstrategie voor Europa wil een antwoord bieden op de toenemende wereldwijde concurrentie, de steeds grotere betrokkenheid van de particuliere sector en grote technologische veranderingen. De Commissie stelt een reeks acties voor waardoor Europeanen optimaal gebruik kunnen maken van de voordelen die de ruimtevaart biedt, geschikte ecosystemen worden gecreëerd om start-ups in de ruimtevaartsector te laten groeien, Europa’s leidende rol op het gebied van ruimtevaart wordt bevorderd en haar aandeel op de wereld-ruimtevaartmarkt toeneemt.
Optimale benutting van de ruimte
Nu de infrastructuur van de ruimtevaartprogramma’s van de EU goed is ontwikkeld, moet er vooral voor worden gezorgd dat de publieke en particuliere sectoren ten volle gebruikmaken van de gegevens uit de ruimte. Dankzij de ruimtevaartprogramma’s van de EU zullen aanvullende diensten worden geleverd die bijdragen tot de gemeenschappelijke Europese prioriteiten zoals veiligheid en defensie en de strijd tegen klimaatverandering. De Commissie zal het gebruik van Galileo in mobiele toestellen en kritieke infrastructuren aanmoedigen en de kwaliteit van de aansluiting in afgelegen gebieden verbeteren. Zij zal ervoor zorgen dat vernieuwende ondernemingen en start-ups via gerichte platformen in het bedrijfsleven gemakkelijker toegang krijgen tot gegevens uit de ruimte om diensten en toepassingen te ontwikkelen.
Bevordering van een concurrerende en vernieuwende Europese ruimtevaartsector
De Europese ruimtevaartsector moet een voortrekkersrol blijven spelen in het kader van snel veranderende baanbrekende innovatie, de opkomst van nieuwe zakelijke modellen en de toenemende wereldwijde concurrentie. De EU-financiering zal sterker gericht zijn op bedrijven in de ruimtevaartsector die starten en uitbreiden binnen de eengemaakte markt. Daarnaast zal de Commissie meer particuliere investeringen voor dergelijke startende ondernemingen aanmoedigen, in het bijzonder in het kader van het investeringsplan voor Europa en het aankomende Europees durfkapitaalfonds. Ook zal zij de opkomst van Europese industriële ruimtehubs en -clusters in Europese regio’s ondersteunen.
Behoud van de strategische autonomie van Europa en versterking van globale rol in de ruimtevaart
De autonome toegang van Europa tot en het gebruik van de ruimte zijn van strategisch belang voor de uitvoering van het EU-beleid, onze industrie, ons bedrijfsleven, onze veiligheid, defensie en strategische autonomie. De EU is de grootste Europese institutionele afnemer en zij is voornemens de volgende 10 tot 15 jaar meer dan 30 satellieten te lanceren in het kader van de programma’s Galileo en Copernicus. Dit ondersteunt met name de economische levensvatbaarheid van toekomstige in Europees verband vervaardigde lanceerinrichtingen zoals Ariane 6 en Vega C. De Commissie zal zich commercieel verantwoord opstellen en haar behoeften aan lanceerdiensten aggregeren. Zij blijft ook de toegang van Europese ondernemingen tot de wereldwijde markten ondersteunen. Op basis van een bestaand initiatief zal zij de werkzaamheden aanvangen voor een alomvattende EU-dienst voor omgevingsbewustzijn inzake de ruimte om kritieke ruimte-infrastructuren te beschermen tegen ruimteschroot, ruimteweer en cyberaanvallen. In het kader van het aankomende Europees defensieactieplan zal de Commissie eveneens een initiatief inzake gouvernementele satellietcommunicaties (GovSatCom-initiatief) lanceren om te zorgen voor betrouwbare, beveiligde en kosteneffectieve communicatiediensten voor de EU en nationale overheden. Gezien de behoefte aan intensieve samenwerking met onze mondiale partners zal de Commissie naast de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en de lidstaten optreden om het gebruik van de ruimte voor de volgende generaties te bevorderen en veilig te stellen.
Een aantal vernieuwende start-ups maakt reeds gebruik van satellietgegevens, bijvoorbeeld om het voor landbouwers mogelijk te maken hun velden efficiënter te bewaken (FieldSense, winnaar van de Copernicus Masters in 2014), om positioneringsgegevens te gebruiken voor toepassingen in het internet der dingen (Geko Navsat, winnaar van de prijs van het Europees GNSS-Agentschap (GSA) in 2014 en 2015) of om drones in te zetten bij reddingen op zee (Sincratech, winnaar van de Satnav-prijs in 2015).


