5 sep. 2014
2 minuten
Een team internationale wetenschappers onder leiding van ecoloog prof. William Laurance (Universiteit Utrecht en James Cook Universiteit, Australië) heeft onderzocht waar we in de wereld het beste nieuwe wegen aan kunnen leggen zonder te veel natuur te moeten inleveren. Op een kaart die ze samenstelden worden economische voordelen afgewogen tegen natuurwaarden.
Op dit moment leven we in een periode van ongekende toename van het globale wegennetwerk. De International Energy Agency (IEA) schat dat er tegen 2050 ruim 25 miljoen kilometer aan nieuwe wegen bij gekomen zal zijn, een toename van ruim 60%. Meer dan genoeg om zo’n 600 keer de aarde rond te rijden.
In een recent gepubliceerd onderzoek in Nature beschrijft Laurance samen met een team van wetenschappers waar deze nieuwe wegen het best kunnen worden gepland om zoveel mogelijk schade aan de natuur te vermijden.
Doos van Pandora
"Wegen worden vandaag de dag werkelijk overal gebouwd, ten behoeve van de houtkap, mijnbouw, olie- en gaswinning maar ook bijvoorbeeld voor het bevorderen van handel en ontwikkeling", aldus Laurance, houder van de Prins Bernard Leerstoel voor internationale natuurbescherming aan de Universiteit Utrecht. "Maar ondanks het feit dat wegen belangrijk zijn voor economische groei, openen zij ook een doos van Pandora wat betreft schade aan de natuur. Niet alleen direct door bijvoorbeeld het kappen van bos maar ook indirect, want waar er een nieuwe weg wordt aangelegd duurt het namelijk vaak niet lang voordat illegale stropers, mijnbouw, boskap of andere vormen van exploitatie het gebied binnendringen."
Voordelen versus natuurbehoud
De onderzoekers maakten een Global Road Map die bestaat uit twee lagen. Een laag illustreert de natuurwaarden van ecosystemen wereldwijd aan de hand van data over biodiversiteit, bedreigde soorten, zeldzame habitats, en belangrijke natuurgebieden. De andere laag laat zien waar wegen de meeste voordelen op zouden kunnen leveren, hierbij vooral kijkend naar een toename in de voedselproductie. Door deze twee kaarten over elkaar heen te leggen kan er per gebied gekeken worden waar wegen het best kunnen worden aangelegd. Ook wordt met deze kaart duidelijk waar ‘conflictgebieden’ zijn, die plekken waar zowel de natuurwaarden als de scores van potentiële voordelen bij nieuwe wegen ongeveer hetzelfde scoren.
Goede planning
De kaart laat duidelijk zien wat de mogelijke voordelen zijn bij het goed plannen van wegenbouw maar geeft tegelijkertijd ook de noodzaak aan van een goede planning. Veel gebieden waar tegenwoordig op een chaotische manier nieuwe wegen aangelegd worden, hebben volgens de kaart een relatief laag potentieel voordeel voor een toename in bijvoorbeeld landbouw en juist hoge natuurwaarden (bijvoorbeeld het Amazonegebied).