De regio Achterhoek en Twente is de afgelopen paar jaar uitgegroeid tot RFID-centrum van Nederland, onder andere dankzij het Tracking, Tracing, Sensoring Platform project (TSP). Dit project kwam mede tot stand door de steun van het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling en de provincies Gelderland en Overijssel.
Binnen het TSP project ontwikkelden drie bedrijven uit de Achterhoek en Twente met wetenschappelijke ondersteuning van de Universiteit Twente nieuwe RFID-technologieën die nu klaar zijn voor de markt. De Europese en provinciale ondersteuning maakten een versnelling van de ontwikkelingen en de samenwerking mogelijk. Het project loopt op 31 december 2013 af. Het TSP consortium – bestaande uit Nedap uit Groenlo en Smart Signs, Recore Systems en de Universiteit Twente uit Enschede – demonstreerde de resultaten van het TSP-project aan Mevrouw A. Traag, gedeputeerde van de provincie Gelderland.
Herkenning van mensen, dieren en goederen
De ambitie van het TSP-project was om méér te doen met elektronische herkenning van mensen, dieren of goederen met behulp van RFID-labels. Het project heeft zich gericht op het ontwikkelen van systemen die op langere afstand labels uit kunnen lezen en het ontwikkelen van de volgende generatie intelligente labels. Dit stimuleert de innovatiekracht van de Achterhoek en Twente en creëert extra werkgelegenheid in de regio. De keuze voor deze regio als hét RFID-centrum van Nederland ligt voor de hand vanwege bovengemiddelde innovatiekracht van de regio (44% vs. 38% landelijk) en de daar aanwezige expertise van de deelnemende partijen Nedap, Smart Signs, Recore Systems en de Universiteit Twente.
Afsluitende sessie
Het TSP-consortium demonstreerde de resultaten en praktische toepassingen van het project bij Nedap in Groenlo. Bij deze aflsuitende sessie waren mevrouw A. Traag, gedeputeerde van de provincie Gelderland, en Mark Frima, subsidieadviseur en projectleider van het TSP-project aanwezig. "Als TSP-projectleider uit het westen van Nederland valt het mij op dat in Twente en de Achterhoek een cultuur heerst van ‘geen woorden maar daden’. Dat kun je ook zien in de uitvoering van het project: voor de deelnemende bedrijven is de praktische toepasbaarheid het belangrijkste en het wetenschappelijke onderzoek van de Universiteit Twente sluit hier naadloos op aan. De focus ligt niet alleen op het ontwerp, maar vooral ook op het praktisch gebruik. Daarom hebben we ons geconcentreerd op technologieën waarmee we in de verschillende markten snel meters kunnen maken en dus een snelle groei in werkgelegenheid in de regio kunnen bewerkstelligen."
Nu en morgen
Naast de technologie voor nu hebben de deelnemers aan TSP gewerkt aan de technologie voor morgen, waarmee je de plaats van een RFID-label preciezer en over een grotere afstand kunt bepalen. Deeltechnologieën die daarvoor nodig zijn, zijn binnen het TSP project ontwikkeld. Mark Frima: "Met alle binnen TSP ontwikkelde technologieën samen halen we een grote nauwkeurigheid in het uitlezen van smarttags over ongeveer 100 meter. Dat is een erg grote afstand voor RFID. Helaas zijn deze technologieën nu nog duur en zien we dat de markt aarzelt om het budget ervoor vrij te maken, maar op het moment dat de markt er klaar voor is, zijn wij klaar voor de markt."
Ontwikkeling voor de agrarische en retail markt
"We wilden een methode ontwikkelen waarmee we koeien in de stal veel sneller kunnen opsporen," vertelt Dick Roosenboom van Nedap Livestock Management. "De veestapels worden almaar groter, en tegelijkertijd is de druk om efficiënt te produceren enorm. Om een voorbeeld te geven: als de veearts langskomt om Bertha 33 te vaccineren, willen zowel veehouder als veearts die klus snel klaren. Vóór het TSP-project konden we wel ongeveer zeggen waar een koe zich bevond, maar leverde het soms toch nog een aardige zoektocht op. Nu kunnen we op minder dan een meter nauwkeurig aangeven waar Bertha 33 zich in de stal bevindt, dankzij technologie die we binnen het TSP-project ontwikkeld hebben. De veehouder en veearts kunnen met een kaart van de stal op een smartphone of tablet in de hand direct naar haar toe gaan en kunnen beiden meer doen op een dag. Nedap Livestock Management wil het positiebepaling systeem in de toekomst verder uitbreiden. "We hopen in de toekomst deze toepassing in te zetten om afwijkend gedrag van dieren op basis van positie te achterhalen. Zo kan de veehouder bij eventueel zieke dieren sneller en effectiever ingrijpen, zodat de gevolgen minder ingrijpend zijn."
Hoe werkt dat nu? In de stal staan diverse ‘bakens’ die ieder op een eigen frequentie uitzenden. Voor het gebruik in de stal is een magnetisch signaal gekozen dat niet verstoord wordt door vee en muren in de stal, zodat het signaal van het baken niet wordt beïnvloed. Iedere koe heeft een unieke smarttag (intelligent RFID-label), die meet hoe sterk het ieder baken ontvangt en de gegevens naar een centrale computer zendt. Die rekent uit waar iedere koe is. De melkveehouder kan op een smartphone of tablet zien waar in de stal de koe is die hij zoekt.
De agrarische sector is niet de enige sector waar nieuwe TSP-technologieën ingezet gaan worden. In winkels wordt er veel gebruik gemaakt van zogeheten EPC-labels, in een variant van een RFID-label dat minder dan 10 cent per stuk kost. EPC staat voor Electronische Product Code, waarmee ieder artikel een unieke code krijgt. Danny Haak van Nedap Retail: "Het TSP-project heeft ons laten zien dat we niet alleen op grote afstand producten konden herkennen en uitlezen, maar ook dat we kunnen zien als een product beweegt en in welke richting deze dan op beweegt. Op deze manier kunnen we automatisch herkennen of een product van het magazijn naar de winkelvloer of de andere kant op beweegt. Op deze manier kan een winkelier sneller zien welke artikelen hij bij kan vullen op de winkelvloer. Dit verhoogt de product beschikbaarheid, zodat klanten minder snel misgrijpen."
Klantspecifieke routebegeleiding in het ziekenhuis
"Nedap’s technologie voor de retailmarkt gebruiken wij om de patiënt de weg te wijzen in het ziekenhuis," zegt Maria Lijding van Smart Signs. "Als mevrouw Jansen bij de balie vraagt waar ze naar toe moet, krijgt ze een kaartje met een EPC-label. Op beeldschermen in de gangen wijzen we dan mevrouw Jansen de weg naar haar specialist, want we weten waar en in welke richting ze loopt en we kunnen dus zorgen dat op de beeldschermen die ze ziet op het juiste moment staat waar ze heen moet. Omdat de kaartjes zo goedkoop zijn, hoeft het ziekenhuis zich ook geen zorgen te maken als een patiënt ze niet meer inlevert en houdt de patiënt vooral een positief gevoel over het gemak over."
Met soortgelijke technieken optimaliseert Smart Signs ook het gebruik van vergaderzalen en werkplekken. "Aan de hand van gebruikersidentificatie van werkplekken of vergaderzalen bieden we relevante managementinformatie en wordt de bezetting direct duidelijk gemaakt op een plattegrond. Deze innovatieve werkwijze wordt onder andere toegepast in het kader van Het Nieuwe Werken, waarin Nederland trendsetter is. Het voordeel is dat hiermee significante besparingen in de exploitatiekosten worden behaald. Daarnaast verhoogt dit ook het gebruikersgemak voor werknemers en bezoekers."
RFID technologie op lange afstand
Voor de langetermijnstrategie van het TSP-project ontwikkelde Recore Systems een module met een multi-inzetbare krachtige meerkernige (multi-core) processorchip die niet alleen RFID-communicatie aankan, maar ook andere communicatietechnologieën en andere vormen van digitale signaalverwerking ondersteunt. De ontwikkelde module is geschikt voor lange-afstands-bakens en slimme RFID-labels. Tijdens de afsluitende sessie van het TSP project liet Recore zien hoe de chip ook gebruikt kan worden voor een consumententoepassing: digitale radio. De digitale radiotechnologie is bezig aan een opmars in Nederland nu sinds 1 september jl. 26 zenders uitzenden via DAB+ (naast FM radio).
Energiezuinige RFID-toepassingen
Niet in de laatste plaats werkte de Universiteit Twente aan nieuwe algoritmes en ontvangertechnieken waarmee met gebruik van minder energie de plaats van een label nauwkeuriger kan worden bepaald. Daarnaast heeft de UT technieken ontwikkeld die er voor zorgen dat zenders elkaar onderling minder storen. Deze technieken zullen op langere termijn hun weg vinden in nieuwe RFID-toepassingen.
Zo draagt het TSP-project bij aan vooruitstrevende, energiezuinige RFID-toepassingen in vele smaken en voor vele markten en kan de regio Achterhoek/Twente zich met recht het RFID centrum van Nederland noemen.
Het TSP-project is gerealiseerd met steun van het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling en de provincies Gelderland en Overijssel.


