17 feb. 1999
2 minuten
Gedurende de afgelopen decennia zijn we er langzamerhand in geslaagd om de menselijke zintuigen digitaal te beïnvloeden. Eerst was er ‘smell-o-vision’, waarbij combinaties van chemicaliën worden afgegeven om een specifieke geur te simuleren (rook, chocolade, sinaasappel en dergelijke). Met elektrische stimulering van onze zenuwen kunnen we de sensatie van aanraken simuleren. De afgelopen jaren zagen we retina-implantaten waarbij digitale circuits rechtstreeks worden aangesloten op gezichtszenuwen. Maar om de een of andere reden is het – ondanks de enorme hoeveelheid mogelijke toepassingen – nog nooit gelukt om onze smaakzintuigen elektronisch te manipuleren. Dankzij een nieuwe elektrode die is ontwikkeld door de Nationale Universiteit van Singapore gaat dat nu veranderen.
De menselijke tong is in staat om vijf verschillende smaken te onderscheiden: zout, zuur, bitter, zoet en umami. Deze smaken worden gedetecteerd door smaakpapillen die op verschillende manieren reageren op diverse chemische samenstellingen. Zo triggeren natriumionen de zout-perceptie en reageren de zuur-papillen op de zuurgraad. De smaaksynthesizer, die in Singapore is ontwikkeld door een team onder leiding van Nimesha Ranasinghe, is niet zo fijnzinnig – hij bestaat slechts uit een zilveren elektrode die op de tong wordt geplaatst en die dan met elektrische stroom en kleine temperatuurverandering zout, zuur, bitter en zoet simuleert.
Niet-invasief
Niettemin, en ondanks het rudimentaire ontwerp van de elektrode – die ook nog eens tamelijk groot en lomp is – blijkt de synthesizer de smaken effectief te simuleren. "We hebben ontdekt dat we met een niet-invasieve elektrische en thermische stimulering van het puntje van de tong de primaire smaaksensaties met succes kunnen opwekken", aldus Ranasinghe.
De toepassingsmogelijkheden van de smaaksynthesizer zijn onbeperkt: van gezondheidszorg tot games. Als het instrument kan worden gereduceerd tot het formaat van een lolly kunnen mensen die het gebruik van suiker proberen te minimaliseren toch de smaak ‘zoet’ ervaren. Kankerpatiënten die chemotherapie ondergaan kunnen het instrument gebruiken om tijdens de behandeling hun smaakzintuigen te verbeteren. En in games zou je de smaak van diverse objecten in de virtuele wereld kunnen simuleren, en bij verlies zou het instrument je zelfs een bittere smaak in de mond kunnen geven.
Ook via internet
Het team ontwikkelde ook het Taste Over Internet Protocol (TOIP), waarmee het theoretisch mogelijk is om via het web bij een vriend of geliefde een specifieke smaaksensatie op te wekken.
.
Ranasinghe en zijn medewerkers willen ook de vijfde en misschien wel belangrijkste smaak, umami toevoegen. Ze onderkennen dat reuk en textuur ook vitale onderdelen zijn van de smaaksensatie en daarom willen ze ook deze effecten in hun synthesizer opnemen.
Er is nog geen sprake van een commerciële uitvoering, maar het is verbazingwekkend dat een dergelijk instrument al niet eerder het daglicht zag: het is een feite een nogal low-tech gadget, met opwindende toepassingsmogelijkheden.
Anderen lazen ook
