17 feb. 1999
2 minuten
Nederlandse kennisinstellingen vragen steeds meer patenten aan. Tussen 1980 en 2009 is het aantal patentaanvragen door deze universiteiten en onderzoeksinstituten veertien keer zo groot geworden. De groei was veel sterker dan die bij bedrijven. Ook het aandeel van kennisinstellingen in het totaal van de Nederlandse patentaanvragen is gegroeid, van 1,1 procent in de periode 1980 … 1984 naar 4,7 procent in 2005 … 2009. In 2005 … 2009 ging het om gemiddeld 370 patentaanvragen per jaar. Dat blijkt uit cijfers die het Rathenau Instituut uitbracht.
Het instituut heeft gemeten hoeveel patentaanvragen zijn gedaan door universiteiten, onderzoeksinstituten en andere kennisinstellingen. Patentaanvragen zijn een graadmeter voor innovatie.
Wetenschappers werken veel samen met bedrijven
Zij zijn ook actief als uitvinders op de patentaanvragen van bedrijven. Tweederde van alle patentaanvragen waarbij onderzoekers van universiteiten en universitaire medische centra waren betrokken, stond op naam van een bedrijf. In de periode 2005 … 2009 waren onderzoekers aan kennisinstellingen betrokken bij één op de veertien patentaanvragen, als aanvrager of als uitvinder.
Kennisinstellingen hebben groeiend aandeel in topsectoren
Sinds 1980 zijn kennisinstellingen op meer technologische gebieden actief geworden. In de topsectoren zijn kennisinstellingen vooral actief op het gebied van high tech, life sciences en chemie. Kennisinstellingen hebben een groeiend aandeel in de patentaanvragen die relevant zijn voor de topsectoren. Alleen in de sector tuinbouw doet deze ontwikkeling zich niet voor. Overigens heeft Nederland als geheel een breed technologisch portfolio.
In Nederland worden veel patenten aangevraagd
Per hoofd van de bevolking worden in Nederland meer patenten aangevraagd dan op basis van totale uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling (R&D) is te verwachten. In 2000 … 2009 was Nederland het vijftiende land in bruto uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling en het negende land in patentaanvragen.
Het onderzoek en de Feiten & Cijfers
Het bestand van patentaanvragen van Nederlandse aanvragers is gebaseerd op Patstat, een databank van het Europese Octrooicentrum, samengesteld uit de databanken van circa tachtig nationale en regionale patentbureaus. Er is gebruik gemaakt van de editie van oktober 2011 waarin circa 67 miljoen aanvragen zijn opgenomen. Deze editie is volledig tot en met 2009. De masterlijst van Nederlandse aanvragers bestaat uit 15 559 bedrijven, kennisinstellingen, stichtingen, overheden en andere organisaties. Voor deze aanvragers zijn alle patentaanvragen uit Patstat verzameld. De totale dataset bevat 732 688 patentaanvragen, verdeeld over 227 617 patentfamilies, van 1903 tot en met 2011. Met deze data zijn statistische analyses gedaan voor een Feiten & Cijfers- publicatie. Deze maakt deel uit van een reeks die het Rathenau Instituut publiceert over het wetenschapssysteem.
Horlings E., Gurney T., Deuten J., Drooge L. van. (2013), Patentaanvragen door kennisinstellingen, Feiten en Cijfers 10. Den Haag: Rathenau Instituut. Download PDF-bestand.