17 feb. 1999
1 minuut
Dankzij een nieuwe onderzoeksmethode is een onbekend portret te voorschijn gekomen onder Goya’s meesterwerk Portret van Don Ramón Satué, het enige schilderij in Nederland van deze wereldberoemde Spaanse kunstenaar en in het bezit van het Rijksmuseum. Het verborgen portret, dat vrijwel zeker is geschilderd door Goya zelf, is zichtbaar geworden dankzij de Scanning Macro X-ray – Fluorescence Spectrometry, een nieuwe techniek ontwikkeld door de Universiteit Antwerpen en de TU Delft.
"Met de nieuwe mobiele scanner kunnen we naar een museum toe en daar een schilderij laagje voor laagje in kaart brengen. Zo kunnen we reconstrueren welke verflagen en kleuren er onder het zichtbare schilderij zitten, zonder het schilderij zelfs maar aan te raken", vertelt prof. Joris Dik van de TU Delft.
Formeel portret
Op de scans is duidelijk te zien dat de Spaanse kunstenaar Fransisco Goya (1746 …1828) zijn uitzonderlijke portret van de Spaanse rechter, Ramón Satué, schilderde over een meer formeel portret van een man. Op basis van de onderscheidingen die zijn kostuum sieren weten deskundigen van het Rijksmuseum zeker dat deze man tot de hoogste rang van een ridderorde behoorde die was gesticht door de toenmalige koning van Spanje, Joseph Bonaparte, broer van Napoleon. Het verborgen portret is dus dateerbaar tussen 1809 en 1813. Goya’s portret van Satué, is gesigneerd en gedateerd in 1823.
Franse generaal
Hoewel het gezicht van de geportretteerde onherkenbaar is, is het zeer waarschijnlijk dat het verborgen portret een Franse generaal laat zien, die Joseph vergezelde naar Madrid. Het is zelfs mogelijk dat het Joseph Bonaparte zelf is. Het schilderij is waarschijnlijk bij Goya achtergelaten toen het Franse leger Madrid ontvluchtte in 1813. In ieder geval was 1823, het jaar dat Goya het portret van Satué maakte, een moeilijk jaar voor Goya. Hij had de Liberale Constitutie van 1820 gesteund en toen het absolutisme van Ferdinand VII werd hersteld, werd Goya gedwongen onder te duiken bij een familielid van Satué . Het bezit van een portret van een Napoleontische officier zou in deze situatie compromitterend zijn geweest, wat de reden zou kunnen zijn voor het overschilderen van het portret.
Het tv-programma Labyrinth besteedde aandacht aan de gebruikte röntgenmethode:
Anderen lazen ook
