Kansen van duurzame energie in gebouwde omgeving

Duurzame energie staat de laatste jaren sterk in de belangstelling. Om van belangstelling tot een daadwerkelijk duurzame samenleving te komen, is het noodzakelijk om te innoveren. Die innovatie dient zich niet alleen te richten op de techniek, maar ook op organisatie- en financieringsvormen.

Arjen van der Meer van Ecofys is er absoluut van overtuigd dat innovatie de sleutel tot succes is voor duurzame energie in de gebouwde omgeving. Er ligt al heel veel duurzame energietechnologie op de plank, klaar om te worden geïmplementeerd.
“Er zijn heel veel duurzame energietechnieken, daar valt misschien her en der nog wel wat aan te verbeteren en er zal ook nog wel wat nieuws op de markt komen, maar bij Ecofys zijn we ervan overtuigd dat je veel meer naar innovatie rondom die technieken moet kijken, naar de financiering ervan bijvoorbeeld, of de organisatie. Als je dat goed doet, is er veel meer mogelijk dan de mensen denken”, aldus van der Meer.

Draagvlak
“Je moet vooral technieken toepassen die er al zijn. Om een voorbeeld te noemen: windenergie. Dat is een onderwerp waar de nodige weerstand tegen bestaat – windmolens worden beleefd als horizonvervuilers. En het is altijd een ander die in mijn achtertuin een windturbine plaatst. Dan heb je de mensen al gauw tegen. Maar onze ervaring is dat als je bewoners daar zoveel mogelijk bij betrekt, het draagvlak voor de plaatsing van windturbines veel groter wordt. Dat kan nog verder gaan door bijvoorbeeld bewoners op vrijwillige basis te laten participeren in het eigendom van zo’n windturbine, of een compleet windenergiepark. Er zijn voorbeelden waar je ziet dat projecten daardoor makkelijker tot stand komen.”

“Je moet de burger deelgenoot maken… het is heel belangrijk om, in plaats van vanuit een soort nutsgedachte een partij te zijn die een windturbine neerzet en stroom aan het net levert, te denken aan constructies waarbij bewoners mede-eigenaar of eigenaar worden van een windturbinepark of een ander duurzaam energiesysteem.”

Nieuwe concepten
“Een andere insteek is de toepassing van duurzame energieprojecten in de woningbouw”, weet Van der Meer. “Duurzame energietechnologie vergt doorgaans een duidelijk hogere investering, maar impliceert weer veel lagere exploitatielasten. Zo verdien je op langere termijn je investering terug. De traditionele ontwikkelaars hebben moeite om de waarde van zo’n systeem – het energierekeningverlagende effect – naar de toekomst toe te vertalen in een hogere vrij-op-naam-prijs. Ze zijn daar huiverig voor. In de beleving van projectontwikkelaars wordt die vrij-op-naam-prijs namelijk gedicteerd door de locatie. Door duurzame energie in te brengen, wordt een project voor de ontwikkelaar minder rendabel. Daarom moet je kijken naar andere organisatievormen. Denk aan een derde, die het complete energieconcept outsourcet en tegen vergelijkbare markttarieven het duurzame energieconcept exploiteert, dus duurzame warmte en/of koude levert. Zo zorg je ervoor dat de totale stichtingskosten van een woning of een utiliteitsgebouw niet hoger zijn dan anders, en ook dat de energiekosten voor de bewoners op lange termijn zeker niet hoger zijn en mogelijk zelfs lager kunnen worden. En dan komt die duurzame energietechniek er wel. Je moet dus buiten het kader denken dat een bewoner automatisch eigenaar is van het energiesysteem.”

“Denk ook aan scholen. Die hebben een beperkt budget en kunnen zo’n investering niet doen. Dus moet je dat op een andere manier oplossen. Er zijn partijen in de markt die daarop inspelen met nieuwe concepten. Die concepten bestaan dus wel, maar ze worden nog niet veelvuldig toegepast. Dat mag wel meer worden."

E-novatie, Kansen van duurzame energie in gebouwde omgeving
Ochtendseminar, donderdag 28 mei 2009
Marijkezaal