Toekomst voor robotica begint in Twente

Robots zijn groot geworden in de industrie maar hun toekomst ligt juist daarbuiten, bijvoorbeeld in de openbare ruimte, de operatiekamer en de huiskamer. In Twente werken universiteit en hightech bedrijven al aan niet-industriële toepassingen van robots. Om dat meer handen en voeten te geven, starten zij een Robotics Centre Twente. Op 16 april is tijdens het congres TValley 2009 in Enschede de officiële start met de presentatie van het rapport ‘The Future of Robotics’.

Robots worden nog vooral ingezet in de industrie, bijvoorbeeld voor het in elkaar zetten van auto’s, maar kunnen ook de afwas doen, een chirurg assisteren bij een operatie, of de stoep vegen. Dergelijke niet-industriële toepassingen vormen de toekomst van de robotica – een land als Japan loopt daarin voorop. Maar met de voortschrijdende vergrijzing en afnemende aanwas van jonge (zorg)werkers, groeit ook in Nederland de behoefte aan slimme robotondersteuning van allerlei (dagelijkse) activiteiten.

Initiatief
In Twente werken onderzoekers al aan niet-industriële robots. De Universiteit Twente en hightech bedrijven uit de regio, verenigd in Mechatronica Valley Twente, hebben daarvoor de Stichting Romech (Advanced Robotics & Mechatronics) opgericht. Onder de vlag van Romech gingen eind vorig jaar Twentse robot-onderzoekers en ondernemers op verkenning naar Japan. De inspiratie die zij daar opdeden, heeft geleid tot het initiatief voor een Robotics Centre Twente, dat is neergelegd in het rapport ‘The Future of Robotics’. Het centrum moet ‘personal assistive, intelligent service and medical robots’ gaan ontwerpen en daarvoor maatschappelijk zinvolle toepassingen ontwikkelen.

Vanuit de ruimte
Op donderdag 16 april is robotica het thema van het congres TValley 2009 van Mechatronica Valley Twente. Hoofdspreker is Prof. dr.-ing. Gerd Hirzinger, directeur van het DLR Institute of Robotics and Mechatronics. Dit instituut, een van ’s werelds grootste en meest vermaarde op dit gebied, is onderdeel van DLR, het Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt. Hirzinger was in de jaren negentig een drijvende kracht achter de eerste experimenten met op afstand bestuurde robots voor de Space Shuttle en het internationale ruimtestation ISS. Die ruimte-ervaring heeft Hirzinger met zijn instituut vertaald naar uiteenlopende robottoepassingen hier op aarde. Daarover zal hij op het TValley-congres spreken onder de titel ‘Robotics and Mechatronics – From Space to Surgery and the Virtual World’.

Eerste exemplaar
Ter afsluiting van het congres zal UT-hoogleraar Stefano Stramigioli, een van de initiatiefnemers van het Robotics Centre Twente, de Twentse ambities op het gebied van de niet-industriële robotica presenteren. Vervolgens zal prof. Hirzinger uit handen van prof. Herman Soemers, UT-hoogleraar Mechatronisch Ontwerpen, het eerste exemplaar in ontvangst nemen van ‘The Future of Robotics’. Dit rapport beschrijft de ontwikkelingen op het gebied van de robotica – van automobielfabriek naar samenleving – en de Twentse plannen, en bevat een uitgebreid verslag van de verkenningsmissie naar Japan.

Vliegende start
Dit officiële moment markeert de start van het Robotics Centre Twente. Die start van het Twentse robotica-centrum is een ‘vliegende’, want er lopen al de nodige aansprekende projecten. Zo wordt in het Teleflex-project gewerkt aan de besturing van zogeheten sleutelgatoperaties met behulp van een chirurgierobot. Maar ook is een veegrobot, voor het slim schoonmaken van de openbare ruimte, in ontwikkeling. En samen met onder meer Het Roessingh wordt gewerkt aan robotondersteuning van patiënten bij hun revalidatie. Een blikvanger van het onderzoek is de Twente Humanoid. Het bouwen van een mensachtige robot is geen doel op zich, maar moet resulteren in nieuwe, geavanceerde technieken die bijvoorbeeld in servicerobots toepassing kunnen vinden. Zo zal in de komende jaren het Twentse robotonderzoek, onder de paraplu van het Robotics Centre Twente, steeds meer body krijgen.

Stichting Mechatronica Valley Twente is een initiatief van Bronkhorst High-Tech, Demcon, IMS, Thales Nederland, Enrichment Technology Nederland, PANalytical, maxon motor benelux, VIRO engineering, Imotec, Tecnotion en Oost NV, met als doel het stimuleren van mechatronica in brede zin. Dit doet zij onder meer door het financieren van een deeltijdhoogleraar Mechatronisch Ontwerpen aan de Universiteit Twente en door het vormgeven van onderlinge samenwerking tussen bedrijven op het gebied van mechatronica. Voorts neemt zij deel aan regionale en landelijke programma’s voor business development en onderzoek – www.tvalley.nl .

De Stichting Advanced Robotics & Mechatronics (Romech) heeft tot doel onderzoek en onderwijs op het gebied van de robotica en mechatronica te bevorderen. Daartoe organiseert de stichting onderzoeks- en onderwijsactiviteiten, verwerft contractresearch en financiële middelen voor onderzoek en stimuleert industriële toepassingen en kennisuitwisseling – www.romech.nl .