5 mei. 2008
3 minuten
De oudste draaibare 25 meter radiotelescoop van de wereld staat in Lhee bij Dwingeloo in Drenthe. Zij gaat de strijd aan om één miljoen euro in het AVRO TV-programma BankGiro Loterij Restauratie 2008. De unieke radiotelescoop is als een bijzonder historische object uitgekozen voor dit programma. Het Nederlandse publiek bepaalt uiteindelijk in de herfst van […]
De oudste draaibare 25 meter radiotelescoop van de wereld staat in Lhee bij Dwingeloo in Drenthe. Zij gaat de strijd aan om één miljoen euro in het AVRO TV-programma BankGiro Loterij Restauratie 2008. De unieke radiotelescoop is als een bijzonder historische object uitgekozen voor dit programma. Het Nederlandse publiek bepaalt uiteindelijk in de herfst van dit jaar of de radiotelescoop de geldprijs krijgt.
De tand des tijds knaagt al vele jaren aan de radiotelescoop. Vrijwilligers proberen met man en macht de radiotelescoop te behouden maar zonder financiële ondersteuning blijft instortingsgevaar aanwezig.
“De beste manier om deze bijzondere radiotelescoop in de toekomst te behouden is hem daadwerkelijk te gebruiken”zegt Robert Langenhuysen initiator van de stichting CAMRAS (C.A. Muller Radio Astronomie Station). “Deze stichting is sinds haar oprichting in januari 2007 bezig de radiotelescoop te herstellen en weer in gebruik te nemen. Uiteindelijk zal zij onder andere via het internet beschikbaar gesteld worden aan geïnteresseerden zoals radioamateurs, amateurastronomen, leerlingen van basisschool tot universitaire studenten toe. Maar ook voor het algemene publiek gaan de deuren open. De uiteindelijke doelstelling van de radiotelescoop is het stimuleren van de interesse voor techniek en wetenschap bij onze jeugd. Het gebied rond de markante radiotelescoop wordt nu al jaarlijks door 900.000 mensen bezocht. De karakteristieke schotel aan de rand van het natuurgebied het Dwingelderveld is een blikvanger van formaat. Het prikkelt de nieuwsgierigheid van de voorbijganger, een prima basis voor het ontstaan van interesse in techniek en wetenschap.”
De Radiotelescoop Dwingeloo is echter onderhevig aan roest en er is veel geld nodig om de dragende constructie te redden en daarmee het totale instortingsgevaar te voorkomen. Met veel succes is een enthousiaste groep CAMRAS vrijwilligers al ruim een jaar bezig om reparaties uit te voeren. Maar dit is niet genoeg. Deelname aan het AVRO TV-programma ‘BankGiro Loterij Restauratie 2008’ betekent een kans om het geld bijeen te krijgen voor volledige restauratie, zodat instorting van dit bijzondere bouwwerk definitief voorkomen kan worden.
Informatie over de Radiotelescoop Dwingeloo
Gebouwd door Werkspoor samen met Philips, het KNMI en een aantal Nederlandse universiteiten en sterrenwachten werd in 1956 de bijna 30 meter hoge Radiotelescoop Dwingeloo in gebruik genomen als grootste draaibare radiotelescoop van de wereld. Het belangrijkste doel was toen om met de 12 jaar eerder door de Nederlandse student Henk van der Hulst voorspelde 21 cm radiogolven de Melkweg in kaart te brengen. Nederlandse en internationale sterrenkundigen hebben met de radiotelescoop baanbrekend onderzoek verricht. Er werden uiteindelijk zelfs twee nieuwe sterrenstelsels (Dwingeloo I en II) mee ontdekt die voor optische telescopen onzichtbaar zijn. Sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw is mede dankzij het succes van deze radiotelescoop Nederland samen met Australië en de V.S. koploper op het gebied van de radiosterrenkunde. In 1997 werd de Radiotelescoop Dwingeloo buiten gebruik gesteld omdat de Westerbork Synthese Radiotelescoop haar werk volledig overgenomen had en modernisering te kostbaar was.
Ondertussen is de Dwingeloo Radiotelescoop voorgedragen als Rijksmonument zijnde één van de honderd topmonumenten uit de opbouwperiode van Nederland (1940-1958). Dat geeft aan dat het een bouwwerk betreft van bijzondere architectuur. Het heeft nationale herinneringswaarde en getuigt in cultuurwetenschappelijk opzicht van de innovatieve ideeën uit de tijd vlak na de Tweede Wereldoorlog.
ASTRON (www.astron.nl) het Nederlands Instituut voor Radioastronomie is eigenaar van de radiotelescopen in Dwingeloo en Westerbork en ontwikkelt LOFAR.
De Stichting CAMRAS (www.camras.nl) is geregistreerd als een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). In het bestuur zitten vertegenwoordigers van ASTRON, het KNMI en de VERON (Vereniging van Experimenteel Radio Onderzoek in Nederland).