“Water is belangrijkste factor klimaatverandering”

Smeltende ijsbergen, stortregens en toenemende waterschaarste. Water is "de belangrijkste factor van de klimaatverandering – het is een werkende factor", volgens het Spaanse parlementslid Cristina Gutiérrez-Cortines van de Europese Volkspartij. Als lid van de commissie klimaatverandering was zij verantwoordelijk voor een hoorzitting, gewijd aan het verband tussen klimaatverandering en water, gevolgen voor ecosystemen, voor land en watergebruik.

De hydrosfeer – het water in de wereld in alle vormen – is een essentieel element van ons klimaat, zij het als microklimaat van een gebied, dat van een land, een continent of van de aarde.

Waterschaarste en overstromingen
Het Habitat-agentschap van de Verenigde Naties voorspelt dat tegen 2032 zestig procent van de wereldbevolking in gebieden met schaarse watervoorraden zal leven. Vooruitlopend op de hoorzitting wees Gutiérrez-Cortines erop dat de huidige opwarming er jaarlijks voor zorgt dat een gebied "met drie keer de grootte van Spanje" smelt. Het gesmolten ijs "verandert het evenwicht van de oceanen die een fundamentele rol spelen in het reguleren van het klimaat".

Water speelt een dergelijke bijzondere rol voor het klimaat omdat het "zowel de oorzaak van verandering (bijvoorbeeld het smelten) is, als door de verandering wordt beïnvloed", zegt Gutiérrez-Cortines.

Professor John A. Dracup, één van de deelnemers aan de hoorzitting, verklaarde "Door de temperatuurveranderingen smelt de sneeuw nu vroeger in het jaar. Daarom zullen wij meer water vroeger in het jaar hebben, gedurende het overstromingsseizoen wanneer we er geen behoefte aan hebben, en minder water tijdens de zomermaanden, tijdens het irrigatieseizoen wanneer wij het nodig hebben."

Wat brengt de toekomst?
Er wordt niet aan getwijfeld dat de stijgende temperatuur op aarde diepgaande invloed op gletsjers, verdamping, oceaanstromen, en grondwaterstanden zal hebben. De exacte gevolgen en de verhouding tussen oorzaak en gevolg zijn veel minder zeker.

Maar toch zullen de veranderingen in de watercyclus de manier hoe wij leven beïnvloeden. Zullen wij met veel minder water moeten leren omgaan? Hoe kunnen wij deze kostbare natuurlijke rijkdom, die zoveel van ons in Europa als vanzelfsprekend beschouwen terwijl miljoenen mensen wereldwijd gebukt gaan onder een gebrek aan water, behouden en beschermen?

Er zijn ook belangrijke vragen wat betreft veiligheid op regionaal en mondiaal niveau bij betrokken. Professor Emeritus Riccardo Petrella, een andere deelnemer aan de vergadering, zei dat "het Middellandse Zeegebied, het Midden-Oosten en Centraal-Aziatische landen het risico lopen om het toneel van waterconflicten te worden".

Heeft de politiek een antwoord?
Volgens Gutiérrez-Cortines moet het beleid "dynamisch en open worden ontwikkeld" omdat de kennis over de onderliggende natuurlijke processen ook nog steeds in ontwikkeling is: "Wij zijn momenteel onze kennis aan het vergroten en niets is zeker," Ze is daarom "tegen rigide plannen maar vóór strategieën".

Als voorbeeld noemt zij de ontzilting van zeewater, een techniek die regio’s met gebrek aan water zou kunnen helpen maar ook nieuwe problemen met zich kan meebrengen, niet in de laatste plaats omdat er veel energie nodig is voor ontzilting en het dus kan bijdragen aan het broeikaseffect.

Gutiérrez-Cortines stelt dat het probleem zich op verschillende manieren in de Europese landen manifesteert en dat het noodzakelijk is dat de EU hier meer voorlichting over geeft: "We moeten openstaan voor nieuwe ideeën om onze gewoonten van productie en consumptie te veranderen. Wij moeten openstaan voor het aanpassen van onze levensstijl."