20 nov. 2006
3 minuten
Door laboratoria via informaticanetwerken en internettechnologieën met elkaar te verbinden, kunnen onderzoekers op afstand experimenten uitvoeren en met elkaar overleggen.
Door laboratoria via informaticanetwerken en internettechnologieën met elkaar te verbinden, kunnen onderzoekers op afstand experimenten uitvoeren en met elkaar overleggen. Hierdoor hoeven bedrijven minder geld uit te geven aan nieuwe apparatuur en kunnen ze ook op kennisgebied verder samenwerken. Een kijkje op het seminar ‘Het laboratorium van de toekomst, virtueel wordt reëel’.
Instrument
Terwijl het te analyseren monster kilometers ver weg is, ontstaat een transmissie-elektronenmicroscoopafbeelding (TEM) lijn voor lijn op je beeldscherm. Het lijkt nog de verre toekomst, maar in de presentatie van René van Buuren van het Telematica Instituut is het al realiteit. Het instituut heeft draaiende netwerken opgericht met Corus, DSM en Philips, waar de TEM aanwezig was. “Ook een Philips kan haar apparatuur niet altijd up-to-date houden of voor een enkel project erg specifieke apparatuur aanschaffen. Je praat dan toch gauw over een drie á vier miljoen euro per apparaat,” aldus van Buuren. “Maar telematica maakt het ook mogelijk om diensten aan te bieden die je als bedrijf zelf weer inkoopt bij een andere partij om zo je klanten een totaalpakket aan diensten te kunnen leveren.”
Volgens van Buuren hebben de analisten er vaak geen problemen mee dat anderen meekijken bij de uitvoering van het experiment. “De klant weet vaak het meeste over een specifiek product en kan nu tijdens de analyse aanwijzingen geven. Als er iets niet goed is met het monster, wordt dat gewoon direct opgemerkt.”
Tegenstand van analisten komt volgens van Buuren meer uit de hoek van de werkdruk. “Bij Corus klaagden de analisten dat het werk veel intensiever is. Doordat je gelijktijdig met een ander bedrijf werkt, moet alles erg goed voorbereid zijn. En waar je vroeger nog snel even een collega tussendoor kon helpen, heb je nu geen tijd omdat de klant wacht.” De koppeling van de instrumenten naar buiten toe is geen onlogische ontwikkeling. Deze apparaten hebben steeds miner mechanische functies en zijn veelal volledig met een computer te besturen.
Kennis
In de wereldwijde laboratoria is niet alleen behoefte aan instrumenten, maar ook aan kennis. Ook op dat gebied is al een belangrijke stap richting het virtuele lab gezet. “Wat als de kennis terugloopt, maar wel in de praktijk nodig is? In het lab weten ze dan vaak niet meer waar ze het moeten halen,” zegt Frank Van Geel in zijn presentatie over de online gemeenschap ‘Chromedia’. Deze brengt kennis over chromatografie op een Wikipedia-achtige manier naar de mensen. Overzichtelijk ingedeeld via kenniscirkels kan de laborant de gewenste informatie vinden op zijn eigen kennisniveau, of hij nu beginner of gevorderd gebruiker is. Maar de gemeenschap biedt meer volgens Van Geel: “kennis van buiten moet bij problemen weer naar binnen gehaald worden. Bij problemen kun je op een online gemeenschap gemakkelijk contact opnemen met vakexperts die de kennis wel hebben.”
René van Buuren: "Ook een bedrijf als Philips kan haar apparatuur niet altijd up-to-date houden, of voor een enkel project erg specifieke apparatuur aanschaffen".