25 okt. 2006
2 minuten
Op Cape Canaveral is vannacht een raket gelanceerd met aan boord een meetinstrument waarvan de chip ontworpen is in het Leuvense onderzoekscentrum IMEC.
Op de Amerikaanse ruimtevaartbasis Cape Canaveral is vannacht een raket gelanceerd met aan boord een meetinstrument waarvan de chip ontworpen is in het Leuvense onderzoekscentrum voor nano-elektronica en nanotechnologie IMEC. Het meettoestel, geleverd door de Duitse universiteit van Kiel, maakt deel uit van de Stereo-missie van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA. De meetresultaten worden gebruikt om de veiligheid van astronauten en toestellen in de ruimte te verhogen.
Geregeld komen uit de atmosfeer van de zon zogenoemde "coronal mass ejections" vrij. Dat zijn enorme uitbarstingen waarbij tot tien miljard ton ladingen kan vrijkomen. De ladingswolken bewegen met snelheden tot 1,6 miljoen kilometer per uur door het heelal. Als ze in contact komen met de atmosfeer van een planeet, ontstaan interplanetaire magnetische stormen. Deze kunnen stroomstoringen en aanzienlijke elektrische schade veroorzaken bij satellieten en andere toestellen in een baan om de aarde. Ook voor astronauten tijdens een ruimtewandeling vormen de magnetische stormen een risico. Het Stereo-project van de NASA helpt om het ontstaansmechanisme van deze stromen beter te begrijpen om ze vervolgens te kunnen voorspellen en in kaart te brengen.
De Stereo-missie (Solar Terrestrial Relations Observatory) bestaat uit twee satellieten die dezelfde baan beschrijven als de aarde om de zon. Een van de twee ‘vliegt’ voor de aarde en de andere erachter. Aan boord zijn verschillende experimenten, waaronder per satelliet twee ladingstelescopen die de vrijgekomen protonen en elektronen in de ruimte kunnen detecteren en analyseren. De telescopen zijn gemaakt door de universiteit van Kiel en de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. Ze bevatten een Vlaamse chip, ontworpen door IMEC in opdracht van ESA. Zijn precieze taak in de telescoop is om de gemeten signalen te filteren en te versterken. IMEC heeft veel ervaring opgebouwd in het ontwerpen van uitleeselektronica voor ladingsversterkers, onder andere dankzij een aantal projecten met CERN, de Europese organisatie die fundamenteel onderzoek doet naar elementaire deeltjes en bekend is van de deeltjesversneller in Genève.
Reinhold Mueller-Mellin, SEPT Instrument Manager aan de universiteit van Kiel: "Zonder de chip zouden we de selectie voor deze missie niet doorstaan hebben. Andere opties waren immers onaanvaardbaar voor de strenge NASA-criteria wat betreft gewicht en stroomverbruik."