Waterschappen en CE-markering

Ook waterschappen hebben te maken met Europese richtlijnen en CE-markering. Hoe hebben ze de invoering van CE-markering in hun organisatie aangepakt?

Waterschappen beheren technische installaties zoals gemalen, stuwen en rioolwaterzuiverinsinstallaties (rwzi’s). Vaak spelen waterschappen een belangrijke rol bij het ontwerpen en realiseren van deze installaties. Verschillende Europese richtlijnen zoals de machine-, laagspanning-, EMC-, ATEX- en PED-richtlijn zijn ook voor deze installaties vaak van toepassing. Het is dus bij renovatie en nieuwbouw van groot belang vast te stellen:
• welke richtlijnen van toepassing zijn;
• wie als fabrikant optreedt;
• wat van de fabrikanten wordt verwacht en welke bewijsdocumenten bij oplevering

Gevolgen CE-markering
Noorderlicht, een samenwerkingsverband van acht Noordelijke waterschappen, inventariseerde met behulp van een ingestelde werkgroep wat CE-markering voor de waterschappen betekent en hoe de gevolgen van CE-markering het beste geïmplementeerd kunnen worden in de afzonderlijke organisaties van de waterschappen.
Al snel bleek dat CE-markering vergaande gevolgen heeft voor de waterschappen. Naast het inkopen van separate machines met CE-markering, treden waterschappen ook vaak op als fabrikant van samengestelde machines, zoals de meer complexere installaties als waterzuiveringen en gemalen. Aangezien de complexere installaties binnen de verschillende waterschappen op verschillende wijzen tot stand kwamen, ontstond er veel discussie binnen de werkgroep over hoe CE-markering binnen deze projecten opgepakt kon worden. Maar ook de vraag waar de verantwoordelijkheid ligt voor het aanbrengen van de CE-markering leidde tot veel discussie. Advies- en ingenieursbureau Tebodin werd gevraagd te inventariseren wat de gevolgen waren van CE-markering voor de waterschappen en in hoeverre het samenwerkingsverband Noorderlicht bij de implementatie van CE-markering een rol kon spelen.

 

Een kamerfilterpers: hoge druk, dus een risico.

Inventarisatie
In eerste instantie heeft Tebodin zich beperkt tot het inventariseren van de omgang met CE-markering. Alle waterschappen werden afzonderlijk bezocht en beoordeeld op verschillende zaken zoals het aanwezig zijn van CE-beleid, kennisniveau van CE-markering, implementatie van CE-markering in eigen organisatie, en het beheer van de CE-markering. Hieruit kwam een aantal interessante conclusies naar voren. De belangrijkste waren: 

• bijna geen enkel waterschap had geformaliseerd hoe de verantwoordelijkheid ten aanzien van CE-markering in de eigen organisatie is geregeld;
• bij elk waterschap waren er deskundige personen aanwezig op gebied van CE-markering, maar de kennis bleef vaak beperkt tot een klein aantal medewerkers, terwijl CE-markering een organisatiebreed thema hoort te zijn;
• bij geen van de waterschappen was CE-markering volledig geïmplementeerd. Vaak werd CE-markering genoemd in inkoopvoorwaarden of documentatie van de afdeling ‘nieuwbouw’, maar nergens was CE-markering vanaf het ontwerpstadium tot aan het beheerstadium geborgd;
• de sector waterkwantiteit had veelal een grote achterstand op gebied van CE-markering ten opzichte van de sector waterkwaliteit. 
 
De belangrijkste conclusie was echter dat geen van de deelnemende waterschappen CE-markering als een organisatiebreed thema had opgepakt. Binnen elk waterschap waren onderdelen aanwezig, maar nergens was het een geïmplementeerd geheel.

Cursus CE-markering
Naar aanleiding van de resultaten van het onderzoek besloot Noorderlicht om Tebodin de opdracht te geven een cursus CE-markering te organiseren. Om CE-markering zo breed mogelijk binnen elk waterschap aan te pakken namen verschillende disciplines van elk waterschap deel aan de cursus. Het uiteindelijke doel van de cursus was elk waterschap in staat te stellen CE-markering in de eigen organisatie te implementeren door middel van een uniform stappenplan. Daarom werd in de cursus speciale aandacht besteed aan:
• de formele aspecten van CE-markering (theorie) en de gevolgen voor waterschappen;
• het ontwikkelen van een stappenplan en standaarddocumenten;
• het opzetten van een implementatietraject CE-markering per waterschap.

De cursus diende de waterschappen te helpen met de opgelopen achterstand op het gebied van CE-markering. Deze achterstand bestaat vooral uit installaties die na 1995 gebouwd of gekocht zijn en niet CE-gemarkeerd zijn. Daarnaast dient de organisatie op een zodanig niveau worden gebracht, dat toekomstige installaties van de waterschappen inclusief CE-markering worden opgeleverd.

Naast de cursusdagen werden er twee werkgroepen ingesteld om verschillende instrumenten te ontwikkelen. Zo ontwikkelde werkgroep A standaarddocumenten die behoren bij de CE-markering zoals een technisch constructiedossier, een gebruikershandleiding, bestek- en inkoopvoorwaarden en een apparatenlijst. Werkgroep B richtte zich volledig op de risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E) in het kader van de Machinerichtlijn. Deze werkgroep toetste een RI&E-methodiek door deze in de praktijk toe te passen op de verschillende installaties van de waterschappen. Zo kreeg de werkgroep ervaring in het houden van een RI&E en werd er veel praktijkervaring onderling uitgewisseld.

Conclusie
Aan het einde van de cursus beschikten alle waterschappen over het gewenste kennisniveau, de verschillende instrumenten en een implementatieplan op maat. Met andere woorden: alles om CE-markering tot een succes te maken. Bij de start van de cursus werd een website opgezet waarop alle informatie over de cursus te vinden is. Verder zijn de ontwikkelde instrumenten en voorbeeld documenten op de website geplaatst.
Om te evalueren hoe ver de verschillende waterschappen zijn gekomen bij de implementatie van CE-markering en tegen welke problemen zij aanliepen, is er in mei 2006 een CE-terugkomdag georganiseerd. Tevens konden op deze terugkomdag ervaringen betreffende CE-markering worden uitgewisseld. De belangrijkste conclusie van de terugkomdag was dat een goed implementatieplan met concrete acties en aandacht voor bestuurlijk draagvlak, essentieel is voor implementatie van CE-markering in de bedrijfsvoering van de waterschappen.
De Waterschappen zijn concreet aan de slag gegaan met CE-markering voor bestaande installaties en de eerste CE-verklaringen zijn daarvoor opgesteld.

Bron: http://www.nva-neerslag.nl
Ingekort artikel van F.H.G. Kattier en G.J.F. Zeinstra van Tebodin uit Neerslag Magazine.nl 2006/6