In stadsverkeer is elke vrijdag al een vakantiedag

De doorsnee vrijdag lijkt op een vakantiedag, als het gaat om het verloop van de verkeersintensiteit gedurende de dag. Daarin wijkt vrijdag af van andere werkdagen. Dat is één van de opmerkelijke patronen die promovenda ir. Wendy Weijermars van de Universiteit Twente ontdekte bij het vergelijken van dagprofielen in het stadsverkeer. Haar nieuwe analysemethode biedt […]

De doorsnee vrijdag lijkt op een vakantiedag, als het gaat om het verloop van de verkeersintensiteit gedurende de dag. Daarin wijkt vrijdag af van andere werkdagen. Dat is één van de opmerkelijke patronen die promovenda ir. Wendy Weijermars van de Universiteit Twente ontdekte bij het vergelijken van dagprofielen in het stadsverkeer. Haar nieuwe analysemethode biedt mogelijkheden om de verkeersregeling intelligenter te maken. Weijermars promoveert op 13 april aan de faculteit Construerende Technische Wetenschappen.

Wendy Weijermars heeft de verkeersintensiteiten in de stad Almelo geanalyseerd, gemeten via de inductielussen op 23 kruispunten met verkeerslichten. Haar methode is nieuw: tot nu toe zijn vooral de totale intensiteiten op een dag vergeleken en niet het verloop van de intensiteit in de tijd. Dat verloop geeft niet alleen bruikbare informatie over de pieken, veroorzaakt door de spits; het geeft ook informatie over het weggebruik tijdens de rustiger uren van de dag. Om dit te analyseren legt Weijermars de profielen van verschillende dagen over elkaar heen om overeenkomsten en verschillen te ontdekken. Dagen met vergelijkbare profielen worden geclusterd en vervolgens wordt onderzocht welke gemeenschappelijke kenmerken dagen binnen een cluster vertonen.

De variatie in profielen is interessant als input voor adequaat verkeersmanagement, bijvoorbeeld via de regeling van de verkeerslichten of via Dynamische Route Informatie Panelen (DRIP’s). Zo wijkt de vrijdag af door een lagere piek in de spits een vlakker profiel over de hele dag: dit neigt naar het profiel van een vakantiedag. Als er op vrijdag meer verkeer is naar recreatiebestemmingen of de meubelboulevard, is dit ter plekke terug te vinden, maar het is ook te zien in de rest van het wegennet. Om de doorstroming te bevorderen, het milieu zo weinig mogelijk te belasten, is het mogelijk met die kennis de verkeersregeling aan te passen in het hele netwerk, en niet alleen direct bij de recreatiebestemming. Ook grote evenementen zoals voetbalwedstrijden, of wegwerkzaamheden, geven een duidelijk ander beeld in het hele netwerk. Het weer -regen bijvoorbeeld- heeft minder invloed dan gedacht.

 Met haar analysemethode kan Weijermars identificeren hoe de verschillende weggedeelten worden gebruikt. Welke route is het meest gangbaar in de ochtend- of avondspits? Welke wisselwerking is er met recreatief verkeer? Scenario’s voor verkeersmanagement, op basis van deze analyse, worden in Almelo nu al gemaakt. Weijermars heeft zich echter niet beperkt tot deze stad: vergelijkbare patronen blijken op te treden bij metingen in Amsterdam. Wel komt in Amsterdam de avondspits eerder op gang, terwijl de ochtendspits overeenkomt met die in Almelo.

 Het promotieonderzoek maakt deel uit van het nationale platform www.transumo.nl  waarin bedrijven, kennisinstellingen en overheden gezamenlijk kennis ontwikkelen op het gebied van duurzame mobiliteit.

 

Vergelijking van de dagprofielen voor de toegangsweg Ootmarsum-Almelo: maandag en dinsdag zijn na de spits rustiger, woensdag en vrijdag zijn vlakker en lijken al op meer op het profiel van een vakantiedag.

Een kaartje van Almelo met de 23 kruispunten.

In hetzelfde kaartje de drie clusters van gemiddelde werkdagprofielen, elk aangegeven op de kruispunten (vlak profiel, avondspits en ochtendspits). Locaties met veel woonwerkverkeer vanuit een woonwijk blijken een relatief hoge ochtendspits en geen echte avondspits te vertonen (cluster 3, lichtgrijs), terwijl locaties met veel woonwerkverkeer richting woonwijken geen echte ochtendspits laten zien (cluster 2, donkergrijs).