De KNAW kent dit jaar de Prijs Akademiehoogleraren toe aan Cees Dekker, hoogleraar Moleculaire Biofysica aan de TU Delft. De prijs staat bekend als de ‘oeuvreprijs’ in de wetenschap en wordt jaarlijks uitgereikt aan twee wetenschappers: één onderzoeker uit de sociale of geesteswetenschappen en één onderzoeker uit de natuurwetenschappen, technische wetenschappen of levenswetenschappen.
Bij de prijs hoort een geldbedrag van één miljoen euro, vrij te besteden aan onderzoek. Naast Cees Dekker krijgt ook de Utrechtse hoogleraar Birgit Meyer de prijs.
De KNAW roemt de indrukwekkende carrière van Dekker (56), onder meer zijn werk aan koolstofnanobuisjes in de jaren negentig, dat de KNAW iconisch noemt binnen de nanotechnologie. "Hij maakte al in de jaren negentig wereldwijd naam met grensverleggend onderzoek naar eigenschappen en mogelijkheden van nanobuisjes van koolstof." Tegenwoordig werkt Cees Dekker met zijn groep aan de machinerie van levende cellen: "Zijn werk leerde ons al hoe individuele DNA- en eiwitmoleculen met elkaar samenwerken, bijvoorbeeld om een beschadigde genetische code te herstellen. Hij ontwikkelde ‘nanoporiën’: gaatjes zó klein dat individuele DNA-moleculen er langzaam doorheen kunnen worden getrokken om zo de genetische code af te lezen", aldus de KNAW.
Blij verrast
Prof. Cees Dekker reageerde blij verrast op het nieuws. "Ik ben zeer vereerd met deze prijs, het is een prachtige erkenning van mijn wetenschappelijke levenswerk. Ik zie het als een kroon op mijn werk." Dekker wil het bijbehorende geldbedrag gebruiken voor zijn huidige werk in de synthetische biologie. "Dit vakgebied gaat ons de komende jaren meer inzicht geven in de meest fundamentele vraagstukken over de essentie van wat leven is. Kunnen we bijvoorbeeld een levende, synthetische cel bouwen uit losse componenten?"
Dekker ontving in 2003 de Spinozapremie, de hoogste Nederlandse wetenschappelijke prijs en is sinds dat jaar lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. De TU Delft benoemde hem als Universiteitshoogleraar, als erkenning voor zijn bijzondere wetenschappelijke prestaties. Naast hoogleraar is Dekker ook directeur van het Kavli Institute of Nanoscience Delft en een drijvende kracht achter ‘Frontiers of Nanoscience’, een groot onderzoeksprogramma van de universiteiten van Delft en Leiden. De populaire nieuwe studie Nanobiologie kwam mede op zijn initiatief tot stand.


