EU-fondsen moeten Galileo de lucht in helpen

Nadat de onderhandelingen met de particuliere sector voor het opzetten van Galileo, het satellietnavigatiesysteem van de EU, tot een impasse zijn gekomen, adviseerde de Commissie dat de satellieten, hun lancering en de infrastructuur op aarde met openbare fondsen gefinancierd zouden moeten worden. Het Parlement zal deze week beslissen of het de Commissie zal steunen en waar de financiering vandaan zou moeten komen. Hoe is het project Galileo in de problemen gekomen?

Galileo is door de EU in het leven geroepen om een eigen satellietnavigatiesysteem voor burgerlijk gebruik te ontwikkelen dat volledig onafhankelijk is van bestaande Amerikaanse technologie. Op dit ogenblik hebben alleen de VS (GPS) en Rusland (Glonass) een dergelijk navigatiesysteem, waarbij het Russisch systeem niet meer volledig operationeel is. Galileo zal gebaseerd worden op 30 satellieten die in drie banen om de aarde worden gestuurd op een hoogte van 24 000 kilometer. Zij zullen daarbij het volledige oppervlak van de aarde omvatten met een netwerk van grondcontrolestations. Elke satelliet zal uitgerust worden met een atoomklok die uiterst nauwkeurige tijdmetingen verstrekt, die het mogelijk maakt de plaats van elk object te bepalen tot binnen een meter.

Waarom een Europees systeem?
Satelliettransmissie wordt gebruikt voor doeleinden als telefonie, televisie, computernetwerken en de lucht- en scheepvaart. Het kan eveneens van pas kunnen komen bij andere toepassingen zoals alarmdiensten en stedelijke ontwikkeling. Omdat het GPS-systeem enkele tekortkomingen kent zoals beperkte betrouwbaarheid en nauwkeurigheid, besloot de EU Galileo te ontwikkelen, dat tegemoet komt aan deze eisen en onder volledige controle van de EU komt te staan. De meeste toestellen zullen niettemin beide systemen ondersteunen.

Het plan…
Tot de lancering van Galileo werd besloten op de Europese top van Nice eind 2000. Het voorziet in drie fases:
– De ontwikkeling en het uitvoeren van testen
– De productie en lancering van de satellieten en plaatsing van de grondcontrolestations
– De uitvoering van het project (in eerste instantie gepland voor 2008)
Het project zou wat betreft de ontwikkeling door publieke fondsen gefinancierd moeten worden, waarna de kosten voor de lancering en de uitvoering vooral voor rekening van de privésector zouden moeten komen.

Waar het fout ging…
Vertragingen in de testfase en in de onderhandelingen met de privésector, een consortium van acht Europese bedrijven, leidden tot een vertraging van vijf jaar vergeleken met het originele plan. De onderhandelingen met het consortium faalden bovendien in het begin van 2007, mede doordat de bedrijven bijkomende kosten vreesden.

Hoe kan Galileo gered worden?
Op 16 mei presenteerde de Commissie een rapport over de toekomst van Galileo. Daarbij kwam naar voren dat de beste optie zou zijn de aanvankelijke infrastructuur voor rekening te laten komen door de publieke sector. Volgens de Commissie zou de lancering van Galileo tegen 2011 betekenen dat een totaal van 3,4 miljard euro vrijgemaakt zou moeten worden. De vraag is echter hoe dit geld bij elkaar moet worden gebracht. Op 13 juni stemde de begrotingscommissie in met een ontwerpresolutie dat duidelijk maakt dat de financiering afkomstig moet zijn uit de EU-begroting, door de "enorme Europese waarde van het project."

Volgens Reimer Böge (fractie Europese Volkspartij), voorzitter van de begrotingscommissie, moet het Europees Parlement "volledige zeggenschap hebben over de toekomstige financiering van Galileo." Böge: "Het Parlement zou daarom een gemengde financiering afkomstig uit EU-fondsen en andere middelen moeten verwerpen, die op intergouvernementeel niveau worden beslist."