Innovatie moet in Nederland beter renderen

Nederland moet meer investeren in menselijk kapitaal, vernieuwend leiderschap en open netwerken.
RSM Erasmus University heeft dit jaar voor de tweede keer een grootschalig onderzoek verricht onder 9000 bedrijven en organisaties in Nederland. In de Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2006/2007 is onderzocht in hoeverre verschillende management- en organisatiefactoren bijdragen tot succesvolle innovaties. De resultaten zijn opnieuw opvallend te noemen, vinden de onderzoekers, de hoogleraren Henk Volberda en Frans van den Bosch en Dr. Justin Jansen van de vakgroep Strategic Management and Business Environment.

• Op innovatie-indicatoren scoort Nederland niet goed; steeds meer kennisintensieve activiteiten worden verplaatst naar opkomende economieën zoals China, India en Brazilië;
• De sectoren bouw en industrie scoren in Nederland slecht op innovatie, maar de zakelijke dienstverlening is wèl innovatief;
• Ondanks de oplevende economie richten de meeste bedrijven zich nog steeds op kostenverlaging, herstructurering en efficiencyverbetering;
• Een vitale kenniseconomie vereist toenemende aandacht voor sociale innovatie;
• Ondanks de krappe arbeidsmarkt blijven investeringen in menselijk kapitaal achter;
• Leiderschap is hoofdzakelijk gericht op korte termijn resultaten;
• De mogelijkheden voor open innovatie en netwerken met kennisinstellingen worden onvoldoende benut.

Achterblijvende innovatieprestaties en toenemende verplaatsing van activiteiten naar het buitenland
Nederland excelleert als het gaat om technologische innovatie en kennisontwikkeling. Toch zijn wij uitermate zwak in het herkennen van kennis, verspreiden daarvan binnen de onderneming en het benutten van deze kennis in de vorm van nieuwe producten, diensten en processen. Dat heeft verregaande gevolgen voor ons concurrentievermogen en productiviteitsgroei. Het gevolg van deze achterblijvende innovatie is dat steeds meer kennisintensieve activiteiten als Onderzoek & Ontwikkeling, productontwerp en productengineering worden verplaatst naar opkomende economieën.

Drie hefbomen voor sociale innovatie: menselijk kapitaal, leiderschap en open netwerken
De bovenstaande opsomming vat de belangrijkste bevindingen samen. Drie hefbomen om het rendement van het innovatievermogen van Nederlandse bedrijven op te voeren komen naar voren. Ten eerste, investeer meer in medewerkers (menselijk kapitaal). Door de focus op kosten in de bedrijven zijn de investeringen in mensen achtergebleven. Ten tweede, strategisch leiderschap faciliteert duurzame innovatie en helpt bij het veranderen van management- en organisatieprocessen. Die veranderingen leiden tot het beter benutten van de bestaande technologische kennis. De derde hefboom is het operen in open kennisnetwerken. Niet alle kennis voor innovatie hoeft immers "in huis" geproduceerd te worden.

"Deze bevindingen zijn opmerkelijk en bieden vooral kansen", stelt Prof. Henk Volberda. "Juist nu het goed gaat met de economie en de werkgelegenheid moet flink in menselijk kapitaal worden geïnvesteerd". De onderzoekers beklemtonen ook het belang van strategisch leiderschap voor innovatie. Zo wijzen zij erop dat het top management te veel aandacht heeft voor de financiële kwartaalcijfers. Strategisch leiderschap moet bijdragen aan een sterkere focus op innovatie en daarmee continuïteit. Met deze investeringen in sociale innovatie zullen technologische innovaties in Nederland beter renderen. Kennisintensieve activiteiten worden daardoor minder ge-offshored naar opkomende economieën, maar blijven in Nederland (NL-shoring).

NCSI Conferentie
De resultaten van dit grootschalige wetenschappelijk onderzoek van RSM Erasmus University worden bekend gemaakt en bediscussieerd op het NCSI congres "Samen groeien door Sociale Innovatie". Dit congres vindt plaats op woensdag 6 juni in de Forumzaal van de Erasmus Universiteit Rotterdam en begint om 13.00 uur. Op het congres zullen de volgende sprekers ingaan op de resultaten van het onderzoek: mr. P.H. Donner, Minister van Sociale Zaken; dr. A. Rinnooy Kan, voorzitter SER; prof.dr. H. W. Volberda, hoogleraar Strategisch Management & Business Policy en dr. F. Pot, TNO Kwaliteit van Leven. Meer informatie hierover is te vinden op www.ncsi.nl/conferentie. Tevens zal tijdens dit congres de Erasmus Innovatie Award worden uitgereikt aan het meest innovatieve bedrijf van Nederland 2006/2007.