9 apr. 2006
1 minuut
Met de ‘Z-machine’ van het Sandia National Laboratory in Albuquerque, New Mexico, is een temperatuur behaald van 2 miljard Kelvin (of graden Celsius – dat is bij deze temperatuur vrijwel hetzelfde). Dit is nauwelijks voor te stellen; zo’n temperatuur heerst niet eens in het binnenste van sterren. De onderzoekers zelf waren ook verrast en zij herhaalden het experiment diverse keren, om vergissingen uit te sluiten. De meetresultaten zijn opgetekend met een spectrometer. Collega’s van het Naval Research Laboratory ontwikkelden vervolgens een computermodel om de resultaten te verifiëren. Na veertien maanden is nu het onderzoekswerk openbaar gemaakt. Nu werpt zich een aantal nieuwe vragen op: zo was de uitgezonden röntgenstraling vier maal zo hoog als de kinetische energie die aan het experiment was toegevoerd. . Waar komt dat vandaan? Het zou kunnen leiden tot nieuwe impulsen voor onderzoek aan een fusiereactor: die zou dan veel kleiner en goedkoper kunnen worden. Sandia NL gebruikt de Z-machine al jarenlang voor energieonderzoek. Hij werkt als volgt: men laat een stroom van 200 miljoen ampère lopen door een kleine bundel van wolframdraden, elk dunner dan een haar. Door de toegevoerde energie verdampt de bundel onmiddellijk tot een plasmawolk. Tijdens dit ogenblik weten de vrijkomende ionen en elektronen niet meer waar ze heen moeten – zij onderbreken hun beweging en geven hun energie af in de vorm van röntgenstraling, die kan worden gemeten. (foto: Randy Montoya, Sandia NL)
Met de ‘Z-machine’ van het Sandia National Laboratory in Albuquerque, New Mexico, is een temperatuur behaald van 2 miljard Kelvin (of graden Celsius – dat is bij deze temperatuur vrijwel hetzelfde). Dit is nauwelijks voor te stellen; zo’n temperatuur heerst niet eens in het binnenste van sterren. De onderzoekers zelf waren ook verrast en zij herhaalden het experiment diverse keren, om vergissingen uit te sluiten. De meetresultaten zijn opgetekend met een spectrometer. Collega’s van het Naval Research Laboratory ontwikkelden vervolgens een computermodel om de resultaten te verifiëren. Na veertien maanden is nu het onderzoekswerk openbaar gemaakt. Nu werpt zich een aantal nieuwe vragen op: zo was de uitgezonden röntgenstraling vier maal zo hoog als de kinetische energie die aan het experiment was toegevoerd. . Waar komt dat vandaan? Het zou kunnen leiden tot nieuwe impulsen voor onderzoek aan een fusiereactor: die zou dan veel kleiner en goedkoper kunnen worden. Sandia NL gebruikt de Z-machine al jarenlang voor energieonderzoek. Hij werkt als volgt: men laat een stroom van 200 miljoen ampère lopen door een kleine bundel van wolframdraden, elk dunner dan een haar. Door de toegevoerde energie verdampt de bundel onmiddellijk tot een plasmawolk. Tijdens dit ogenblik weten de vrijkomende ionen en elektronen niet meer waar ze heen moeten – zij onderbreken hun beweging en geven hun energie af in de vorm van röntgenstraling, die kan worden gemeten. (foto: Randy Montoya, Sandia NL)