Mikhaïl Katsnelson ontvangt Spinozapremie en uitgave eigen poëzie

Hoogleraar Theoretische natuurkunde Mikhaïl Katsnelson nam vandaag in de Nieuwe Kerk in Den Haag de Spinozapremie in ontvangst. Deze prijs van 2,5 miljoen euro is de hoogste Nederlandse wetenschappelijke erkenning. Behalve deze prijs kreeg Katsnelson – die van oorsprong uit Rusland komt – een uitgave van vijftien van zijn eigen gedichten, vertaald in het Nederlands en Engels en geïllustreerd door een vriend.

Katsnelson vertrok in 2002 – hij was toen vijfenveertig – uit Rusland. Met de Sovjet Unie was ook de grote natuurkundetraditie van dat land verkruimeld. In 2004 werd hij hoogleraar in Nijmegen. Hier ontmoette hij de latere Nobelprijswinnaars André Geim en Kostya Novoselov, die juist voor het eerst grafeen geïsoleerd hadden. Ze hadden een klik, de drie Russen. De veelzijdige Katsnelson bleek dé theoreticus die kon helpen om de wonderlijke eigenschappen van grafeen te voorspellen en te doorgronden. Wetenschappelijk ging het crescendo – ook de andere onderzoekslijnen van Katsnelson floreren.

Verlangen

Zijn verhuizing naar Nederland bracht Mikhaïl Katsnelson kortom groot wetenschappelijk succes, maar ook een diep, nostalgisch verlangen naar Rusland en zijn eigen taal. "Er ontbrak iets aan me. In het Russisch ben ik een veel leuker, intelligenter iemand. Engels gaat wel, maar met mijn primitieve Nederlands voel ik me een totale idioot."

"Alleen lezen was niet genoeg. Ik ben een actief persoon, schrijven bleek beter te werken om het Russisch actief te houden. Dichten begon als een spel. In het begin maakte ik pastiches op beroemde Russische gedichten, een prima manier om de techniek te leren. Een jaar of vijf geleden bereikte ik een nieuwe fase: mijn poëzie was goed genoeg om gezien te worden"

Erkenning

De poëzie van Katsnelson krijgt erkenning. Het online literair tijdschrift Vechernii Gondolier
(De Gondeliers avondpost) plaatste zijn gedichten en zijn eerste voorleesavond in ‘zijn stad’ Jekatarinenburg in de zomer van 2013 was een groot succes. De komende tijd zal hij regelmatig publiceren in een aantal Russische tijdschriften. "Het gebeurt me steeds vaker dat mensen op een congres op me afkomen, niet om over fysica te praten, maar om te vertellen dat ze mijn gedichten lezen."

Met de uitgave van Vijftien gedichten, geïllustreerd door Yury Romanov, wil de Radboud Universiteit Nijmegen ook Katsnelsons Nederlands- en Engelssprekende collega’s en vrienden in de gelegenheid stellen om kennis te maken met de andere kant van de wetenschapper.  .