Robotische flexibele endoscoop vriendelijker voor arts, patiënt en portemonnee (video)

Een flexibele endoscoop die door één persoon bediend kan worden, in plaats van door twee of drie zoals met de huidige endoscopen vaak het geval is. Promovendus Industrieel Ontwerpen Jeroen Ruiter van de Universiteit Twente ontwierp hem, samen met technologieleverancier Demcon. Met de robotische flexibele endoscoop kunnen artsen op termijn complexe ingrepen uitvoeren via natuurlijke lichaamsopeningen. Zonder uitwendige littekens. De patiënt herstelt sneller en de opnametijd is korter, dit bespaart zorgkosten.

De standaard endoscoop, een flexibele slang met een bestuurbare camera, die men nu gebruikt in ziekenhuizen is een mechanisch gereedschap. Bij ingrepen wordt deze vaak door twee of drie personen bediend. De nieuwe robotische flexibele endoscoop kan door één arts zelfstandig bediend worden. Daardoor heeft de arts volledige controle over de endoscoop en voelt hij hoe het apparaat interacteert met de patiënt. Procedures worden dan sneller uitgevoerd en zijn minder belastend. Een extra voordeel is dat artsen de procedure veel sneller onder de knie hebben dan bij de huidige endoscoop het geval is. Ook verpleegkundige specialisten zouden opgeleid kunnen worden om zelfstandig diagnostische taken uit te voeren.

Dit jaar is in Nederland het bevolkingsonderzoek naar darmkanker geïntroduceerd. Jeroen Ruiter: "Er gaat een groot tekort aan handen ontstaan om dat onderzoek uit te voeren. Mogelijk kan een gebruiksvriendelijke en efficiëntere besturing deze druk verlichten."

Chirurgische ingrepen

Chirurgische ingrepen die artsen nu nog uitvoeren via uitwendige incisies kunnen met de robotische flexibele endoscoop worden uitgevoerd via natuurlijke lichaamsopeningen. Zonder uitwendige littekens. De ingreep is voor patiënten minder ingrijpend, zowel mentaal als fysiek. Ruiter: "Een voorbeeld is het verwijderen van een grote tumor op de darmwand. Op dit moment wordt een patiënt vaak doorverwezen naar chirurgie om een deel van de darm te verwijderen. Met ons systeem kan de tumor vanuit de binnenzijde losgesneden worden waarbij de darm volledig herstelt. Dit kan over vijf jaar de praktijk zijn."

Gebruiksvriendelijk en intuïtief

De aansturing van de nieuwe endoscoop is gebruiksvriendelijk en intuïtief. De arts ervaart bediening als het rechtstreeks hanteren van instrumenten zoals in open chirurgie. Ruiter: "Met ons systeem is de arts ook in staat om een hechting te maken. Een handeling die ondenkbaar is met de huidige flexibele instrumenten."

Op den duur kan het systeem ook gebruikt worden om organen te behandelen buiten het spijsverteringskanaal. Daarvoor moet echter de darm geperforeerd worden. Verder onderzoek op medisch en technisch gebied is nodig om steriliteit in het operatiegebied te waarborgen.

Een andere mogelijkheid voor de toekomst is het introduceren van slimme software. Deze kan bijvoorbeeld bij het inbrengen van de slang zorgen voor automatische sturing naar het midden van de darm op basis van de camerabeelden. Of de software kan patiëntbewegingen compenseren, zoals de ademhaling, bij nauwkeurige chirurgische ingrepen.

Jeroen Ruiter promoveerde op 6 september. Hij voerde zijn promotieonderzoek uit binnen de vakgroep Ontwerp, Productie en Management van de faculteit CTW aan de Universiteit Twente en bij Demcon. Zijn promotoren waren prof. dr. ir. Fred van Houten en prof. dr. Ivo Broeders, zijn assistent-promotoren dr. ir. Mascha van der Voort en dr. ir Maarten Bonnema.

Robotische flexibele endoscoop from University of Twente on Vimeo.