De ESA heeft het licht op groen gezet voor de ontwikkeling van de ruimtemissie Plato, die op zoek gaat naar planeten in de leefbare zones rond sterren vergelijkbaar met onze zon. In het kader van deze missie zullen wetenschappers een reeks sterke en precieze ruimtetelescopen en camera’s ontwikkelen.
De afgelopen 20 jaar zijn heel wat exoplaneten gevonden: planeten rond andere sterren dan de zon. Maar er is nog geen exoplaneet van het type aarde in de leefbare zone rond een ster ontdekt.
Het Europese Ruimteagentschap ESA bereidt nu Plato voor, een nieuwe ruimtemissie met als doel om dergelijke planeten te vinden. Belgische sterrenkundigen zijn sterk betrokken bij de missie. Zij houden zich bezig met asteroseismologie. Deze onderzoeksmethode neemt de trillingen in een ster of planeet onder de loep. Die leveren informatie op over de interne structuur en ouderdom van de ster of planeet. De Leuvense professor Conny Aerts is de Belgische hoofdonderzoeker voor Plato.
Europa neemt de leiding
Binnen Plato werken talrijke Europese onderzoeksinstellingen en honderden Europese wetenschappers samen, aangevuld met onderzoekers van over de hele wereld. De catalogus van potentieel leefbare planeten die Plato zal opleveren, zal de basis vormen voor verdere metingen om de atmosferen van de betreffende planeten te onderzoeken. Dankzij Plato zal Europa de zoektocht naar leefbare exoplaneten leiden.
Plato is een acroniem voor Planetary Transits and Oscillations of Stars. De ruimtemissie zal planeten zoeken op basis van de periodieke vermindering van het gedetecteerde licht van een ster, veroorzaakt doordat een planeet voor de ster passeert en een fractie van het licht blokkeert. Plato zal ook kleine veranderingen in sterrenlicht detecteren die worden veroorzaakt door trillingen in de moederster. Deze trillingen maken asteroseismologisch onderzoek mogelijk.
Pionierswerk
Om te weten te komen of een planeet leven kan ondersteunen, is het noodzakelijk om zowel de straal als de massa te meten. Zo kan men het onderscheid maken tussen gasrijke planeten en rotsachtige planeten met een ijzerkern zoals de aarde. Er zijn al enkele ‘super-aardes’ gevonden met afmetingen en massa’s iets groter dan die van onze planeet, maar er zijn nog praktisch geen kleine exoplaneten waarvan de massa, straal en ouderdom nauwkeurig zijn vastgesteld.
Wetenschappers en ingenieurs van het Instituut voor Sterrenkunde van de KU Leuven bereiden de nieuwe ruimtemissie al tien jaar voor. Ze doen dat in samenwerking met andere Belgische instituten. Professor Conny Aerts is niet alleen de Belgische hoofdonderzoeker voor Plato, ze vertegenwoordigt de Belgische wetenschappelijke gemeenschap ook in het bestuur van de ruimtemissie.
De lancering van de Plato-missie is gepland voor 2024. De eerste ontdekkingen van planeten van het type aarde worden verwacht binnen de drie jaar na de start van de observaties.
Klik hier voor de ESA-website over Plato
Bron: KU Leuven


