Ruimtesonde Rosetta ontwaakt na winterslaapt van 2,5 jaar

Maandag 20 januari ontwaakt ESA’s ruimtesonde Rosetta, die is uitgerust met zonnepanelen van Dutch Space, uit een winterslaap van 957 dagen. Tijdens deze rustperiode maakte de satelliet de lange reis naar de komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko. Rosetta zal daar metingen doen aan de ijle atmosfeer en gegevens verzamelen over de komeet. De in Nederland ontwikkelde zonnepanelen voorzien de komeetverkenner gedurende de bijna twaalf jaar durende missie van energie; een uitdagende taak gezien de extreem grote afstand tot de zon.

Rosetta werd in maart 2004 gelanceerd met een Ariane 5 raket. Tijdens de tweeëneenhalf jaar durende winterslaap waaruit Rosetta wordt gewekt, de zogeheten hybernation fase, roteerde de satelliet één maal per minuut om de grote zonnepanelen in staat te stellen zoveel mogelijk licht te absorberen. Vrijwel alle elektrische systemen van de satelliet waren tijdens deze maanden inactief, met uitsluiting van de radio-ontvangers, commandodecoders en de energievoorziening.

Bijzondere zonnepanelen voor bijzondere missie

De lange reis van Rosetta en de grote afstand tot de zon stellen specifieke eisen aan het ontwerp van de zonnepanelen. Immers, hoe verder van de zon, hoe minder licht er op de panelen valt, des te minder vermogen deze kunnen leveren. Daarnaast is de temperatuur zeer laag; ongeveer -270 °C. Om het verste punt van de reis (800 miljoen kilometer van de zon), waar nog maar 4 procent zonintensiteit aanwezig is, met voldoende energie te kunnen bereiken, werd Rosetta uitgerust met zonnepanelen van maar liefst 8700 watt. Tijdens de winterslaap reisde het ruimtevoertuig zo ver van de zon, dat de zonnepanelen nog maar 400 watt uit het beschikbare zonlicht konden halen, precies voldoende om de instrumenten van Rosetta warm te houden.

Twee grote wings – elk bestaande uit vijf panelen en met een totale oppervlakte van ruim 60 vierkante meter – zorgen voor de cruciale energievoorziening van de komeetverkenner. Tijdens de lancering in de raket zaten de zonnepanelen opgevouwen tegen de sonde, om eenmaal in de ruimte, na drie uur uit te klappen.

Dutch Space heeft voor de Amerikaanse Nasa-sonde Dawn, een op Rosetta lijkende ruimte-expeditie, ook de zonnepanelen ontwikkeld.

Over Rosetta

Het eerste signaal wordt maandagavond tussen 18:30 en 20:00 Nederlandse tijd verwacht. Na het ontwaken, zal Rosetta naar verwachting in augustus dit jaar 67P/Churyumov-Gerasimenko bereiken en in november een lander plaatsen op de komeet, waarna deze zich een weg baant naar het binnenste deel van ons zonnestelsel.

Ruimtesonde Rosetta moet vijf keer de afstand tussen de aarde en de zon afleggen om de komeet te ontmoeten. Omdat er geen lanceervoertuig krachtig genoeg is om Rosetta direct in de juiste baan te brengen, maakt de satelliet gebruik van de zwaartekracht van de aarde en Mars tijdens zogeheten Fly-by’s, om zo de komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko te bereiken. Rosetta heeft zich inmiddels zo’n 800 miljoen kilometer van de zon verwijderd, is drie maal langs de aarde gevlogen en heeft twee planetoïden achter zich gelaten. Rosetta zal het eerste ruimtevaartuig zijn dat dicht langs Jupiter vliegt, waarbij alleen gebruik gemaakt wordt van zonnepanelen als belangrijkste energievoorziening. Komeetverkenner Rosetta werd gebouwd door Airbus Defence and Space (voorheen Astrium).