Het is weer vrijdag de dertiende. Een reisje uitgesteld? Een deadline verschoven om een project niet in gevaar te brengen? Of iemand nou wel of niet bijgelovig is: op deze dag mijden de meesten van ons zwarte katten en we lopen niet onder ladders door… je weet maar nooit.
Vrijdag de 13e is de enige dag waaop mensen lijden aan paraskevidekatriafobie – een morbide, irrationele angst voor deze datum. Is het een echte fobie, of gewoon angst? "Het ligt in onze natuur om bezorgd te raken als we zien dat andere mensen bezorgd zijn over bepaalde gebeurtenissen", zegt dr. Britta Ostermeyer, hoofd psychiatrie van het Ben Taun General Hospital en hoogleraar psychiatrie aan het Baylor College of Medicine in Houston, Texas.
Angst is de normale respons op een echt gevaar, terwijl een fobie een geestelijke afwijking is: een sterke, excessieve en irrationele angst voor iets dat geen of weinig gevaar oplevert. Naar schatting heeft een kleine 10% van de mensen te kampen met fobieën, het is de meest voorkomende psychiatrische ziekte onder vrouwen van alle leeftijden en de op één na meest voorkomende onder mannen boven de 25.
Door fobieën vermijden mensen plaatsen, omstandigheden of voorwerpen, zelfs al weten ze dat er logischerwijs geen gevaar is. Ze kunnen zelfs al in paniek raken bij de gedachte aan contact met de bron van de fobie. Als iemand aan een fobie lijdt, bjvoorbeeld vrijdag de 13e of hoogtevrees, en als dat problemen veroorzaakt bij de dagelijks activiteiten, dan moet volgens Ostermeyer medische hulp worden gezocht. "De behandeling kan gedragstherapie omvatten, die is gericht op het weghalen van de gevoeligheid. In die therapie zullen de patiënten geleidelijk worden geconfronteerd met hun angst, totdat die is verdwenen."
Maar of het nu gewoon angst is of paraskevidekatriafobie: geen zorgen. Er komt dit jaar nog maar één zo’n dag waarop schuilen onder de dekens het vermeende kwaad misschien kan voorkomen: vrijdag13 juli.