Het idee was simpel. Hoe voorkom je dat bij de productie van flessen twintig procent verloren gaat, omdat de kwaliteit niet deugt? XPAR Vision in Groningen ontwikkelde een systeem, waarbij met een infraroodcamera direct productiefouten worden opgemerkt. Sinds de start in 1999 zijn wereldwijd 350 productielijnen met sensoren en camera’s uitgerust. Een goed werkende glasfabriek weet daardoor nu de uitval tot tien procent te beperken.
"Overal waar glas wordt gemaakt zijn wij," zegt Joop Dalstra – chief scientific officer van XPAR Vision. Het bedrijf is wereldmarktleider op het gebied van sensortechnologie voor inspectie, procesmonitoring en kwaliteitscontrole van glazen flessen. Wereldwijd bestaan er 2500 productielijnen, dus is er nog steeds wat te winnen in bijvoorbeeld Zuid-Amerika. Het bedrijf heeft afnemers in meer dan 28 landen op zes continenten.
Compleet beeld
Voordat het bedrijf bekendheid verwierf de onder naam XPAR Vision, was het een industrieel onderzoek- en ontwikkelingcentrum bij de RUG. Ooit werd Dalstra daar de vraag gesteld ‘wat kun je met infrarood en glas?’ Op dat moment had hij daar nog geen idee van. Maar het antwoord op de vraag werd gevonden. Elk heet voorwerp straalt infrarood uit, dus ook glas dat bij 1200 graden wordt verwerkt tot flessen. Door daar een camera op te zetten krijg je een compleet beeld van de net gemaakte fles, bijvoorbeeld over de dikte op alle plekken. Dat is met het blote oog niet te doen bij een productie van tien flessen per seconde.
Slechte flessen worden direct opgemerkt en worden nog warm verwijderd. XPAR Vision behaalt met de inzet van sensoren voor de glasindustrie opmerkelijke successen op het terrein van kwaliteit, gewicht, productie snelheid, flexibiliteit, efficiency, energiehuishouding en CO2 emissies. Op dit moment bevinden zich ongeveer 350 systemen van XPAR Vision in tachtig glasfabrieken, verspreid over meer dan 25 landen op zes continenten. De doorbraak kwam in 2001, toen na een succesvolle beurs in Duitsland de eerste systemen in Japan en Italië werden verkocht.
Veel fouten
Volgens Dalstra worden bij de productie van glas ook nu nog steeds veel fouten gemaakt. Als voorbeeld noemde hij ‘de bird swing’, een glasdraad die zich vormt in een fles, die je dan toch liever niet aan de mond zet. Dat leverde een Amerikaans bedrijf al eens een boete van een miljoen dollar op. Als zo’n draad wordt gevonden is het groot alarm en worden alle pallets gecontroleerd. In totaal bestaat er een lijst van 180 mogelijke productiefouten van flessen, maar de meesten worden door de apparatuur van XPAR Vision er wel uit gehaald.
En de innovaties gaan door, dank zij ook de eigen researchafdeling van zeven mensen (op een totaal van 22 werknemers). Zo worden met een hogesnelheidscamera 500 beelden per seconden gemaakt van het moment dat een druppel vloeibaar glas in een mal valt. Ook daar gaat veel mis, wat met het blote oog niet te zien is. Je moet alleen dan wel de conservatieve glassector daarvan weten te overtuigen met mensen die ook de taal van de specialistische vaklui spreken. En dat lukt stapje voor stapje.
Nieuwe mogelijkheden
De sensortechnologie ontwikkelt zich verder, de temperatuur van de mallen wordt in de gaten gehouden en Dalstra ziet nog zoveel nieuwe mogelijkheden. Nu moet een operator ingrijpen als een fout wordt vastgesteld, maar ook dat kan geautomatiseerd worden. En al die kennis komt vooral uit de directe regio: veel werknemers hebben de Rijksuniversiteit Groningen bezocht.


