Robotaxi rijdt zonder bestuurder door Zagreb: Pony.ai test L4-techniek op Europese wegen

Pony.ai en Verne laten in Zagreb passagiers meerijden in robotaxi’s zonder veiligheidsoperator aan boord. De test markeert een volgende stap richting onbemande taxidiensten in Europa. De techniek steunt op een L4-domeincontroller, 360-gradensensordekking en redundante veiligheidsvoorzieningen. Onafhankelijke gegevens over de prestaties van het systeem zijn vooralsnog beperkt.

In Zagreb testen technologiebedrijf Pony.ai en mobiliteitsbedrijf Verne robotaxi’s die met passagiers over de openbare weg rijden zonder dat er een veiligheidsoperator of andere medewerker in de auto zit. De ritten vinden plaats op een route van ongeveer 22 kilometer tussen het hoofdkantoor van Verne, een zakendistrict en luchthaven Franjo Tuđman. De bedrijven willen het gebied waarin de voertuigen zonder bestuurder rijden de komende maanden uitbreiden.

De proef bouwt voort op een robotaxidienst die Verne in april lanceerde, samen met Pony.ai en Uber. Pony.ai levert de autonome rijtechnologie, Verne verzorgt de dagelijkse operatie en Uber biedt toegang tot de dienst via zijn platform. Volgens de bedrijven heeft de vloot sinds de start meer dan 200.000 kilometer afgelegd en enkele duizenden passagiersritten uitgevoerd. In de eerdere fase zat nog een veiligheidsoperator in de auto; in de nieuwe testfase ontbreekt die.

L4-domeincontroller als technische basis

De testvoertuigen zijn gebaseerd op Pony.ai’s zevende generatie robotaxi. Het autonome rijsysteem draait op een door Pony.ai ontwikkelde domeincontroller voor Level 4-autonomie, gebouwd op NVIDIA DRIVE AGX. Volgens de bedrijven gebruikt het systeem het veiligheid-gecertificeerde DriveOS.

Bij Level 4 kan het voertuig binnen een afgebakend operationeel domein de volledige rijtaak zelfstandig uitvoeren. Anders dan bij een rijhulpsysteem hoeft de bestuurder daar niet voortdurend klaar te zitten om de controle over te nemen. Dat betekent niet dat het voertuig onder alle denkbare omstandigheden autonoom kan rijden: het systeem is ontworpen voor specifieke operationele voorwaarden en moet daarbuiten een passende veilige reactie kunnen uitvoeren.

De keuze voor een afzonderlijke domeincontroller weerspiegelt de centrale rol van de rekenarchitectuur. Het systeem moet sensorinformatie verwerken, de omgeving interpreteren, rijbeslissingen nemen en voertuigbewegingen aansturen. In een voertuig zonder veiligheidsoperator moet de technische architectuur bovendien rekening houden met storingen die een menselijke bestuurder anders mogelijk zou opvangen.

Sensoren en redundantie

Pony.ai beschrijft de veiligheidsarchitectuur als een combinatie van 360-gradensensordekking, meerdere redundante lagen en zogenoemde fail-operational-mogelijkheden. De sensordekking moet het voertuig in staat stellen de omgeving rondom de auto waar te nemen. Redundantie moet voorkomen dat één defect meteen leidt tot verlies van een veiligheidskritische functie.

Het begrip fail-operational is daarbij belangrijk. Bij een onbemande robotaxi kan het systeem niet terugvallen op de mens als bestuurder. Het systeem moet daarom bij bepaalde storingen de noodzakelijke functies kunnen blijven uitvoeren om een veilige toestand te bereiken of te behouden.

De bedrijven geven in hun aankondiging weinig details over de concrete uitwerking. Zo worden geen volledige sensorconfiguratie, foutscenario’s, onafhankelijke testresultaten of statistieken over menselijke interventies gepubliceerd. Ook is niet duidelijk welke storingen het voertuig precies kan opvangen zonder de rit te beëindigen. De genoemde eigenschappen zijn daarom vooral een beschrijving van de beoogde veiligheidsarchitectuur, geen onafhankelijke bevestiging van de prestaties ervan.

Pony.ai stelt dat de architectuur is gevalideerd tijdens onbemande commerciële activiteiten in grote Chinese steden, onder uiteenlopende verkeers- en weersomstandigheden. Het bedrijf meldt wereldwijd meer dan 100 miljoen kilometer aan autonome rijervaring, waarvan ruim 40 miljoen kilometer in volledig bestuurderloze modus.

Toezicht op afstand, zonder afstandsbesturing

Ook de operationele inrichting verandert wanneer de veiligheidsoperator uit de auto verdwijnt. Verne zegt dat een team op afstand de voertuigen monitort, maar ze niet op afstand bestuurt. De autonome rijsoftware neemt dus de rijbeslissingen en regelt de beweging van het voertuig.

Dat onderscheid is relevant voor de veiligheid en de schaalbaarheid van een robotaxidienst. Toezicht op afstand kan een team zicht geven op de status van een vloot en op operationele problemen, maar het is niet hetzelfde als een menselijke bestuurder die het voertuig continu bestuurt. De openbare aankondiging beschrijft niet in detail welke procedures gelden wanneer een voertuig vastloopt, met een uitzonderlijke verkeerssituatie te maken krijgt of technische hulp nodig heeft.

Juist zulke procedures worden belangrijk zodra er geen medewerker meer aan boord is. Naast de prestaties van de autonome rijsoftware spelen dan ook communicatie, vlootbeheer, ondersteuning op afstand en het afhandelen van incidenten een rol.

Testfase is nog geen onbeperkte commerciële inzet

De ritten in Zagreb worden volgens Pony.ai en Verne uitgevoerd binnen de toepasselijke Kroatische regels en de goedkeuringen die nodig zijn voor tests met autonome voertuigen en passagiers op de openbare weg. De stap naar volledig bestuurderloze testritten is een belangrijke mijlpaal, maar is niet automatisch gelijk aan een overal beschikbare commerciële dienst zonder veiligheidsoperator.

De partners willen de onbemande routes uitbreiden en werken toe naar commerciële inzet. Hoe snel dat kan, hangt niet alleen af van de technische prestaties, maar ook van de operationele ervaring, de regelgeving en de voorwaarden waaronder de voertuigen mogen rijden.

Voor een onafhankelijke beoordeling zouden onder meer gegevens over interventies, afgeronde ritten, incidenten en de omstandigheden waarin het systeem wel of niet mag rijden waardevol zijn. Zonder die informatie is het moeilijk om de veiligheid van deze robotaxi rechtstreeks te vergelijken met die van andere autonome systemen of menselijke bestuurders.

Andere veiligheidsopgave dan bij Tesla

De test in Zagreb laat een andere benadering van geautomatiseerd rijden zien dan Tesla’s FSD Supervised. Bij Tesla blijft de bestuurder verantwoordelijk en moet die alert blijven en kunnen ingrijpen. Daarom speelt bestuurdersmonitoring een belangrijke rol. Bij de robotaxi’s van Pony.ai is er tijdens deze tests juist geen veiligheidsoperator aan boord: de techniek en de operationele procedures moeten de rijtaak binnen het toegestane domein zelfstandig afhandelen.

Engineers Online beschreef eerder hoe Tesla’s FSD Supervised in Nederland is toegelaten en hoe het systeem controleert of de bestuurder blijft opletten.

De twee systemen zijn niet één-op-één vergelijkbaar: ze opereren onder verschillende voorwaarden en met een andere verdeling van verantwoordelijkheden. De ontwikkeling in Zagreb maakt vooral zichtbaar welke extra technische en organisatorische eisen ontstaan wanneer een voertuig niet langer op een bestuurder kan terugvallen.

Dossiers

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *