50 000 watt voor veeleisende muziekliefhebber (video)

Die installatie bestaat uit zeven 3,5 meter hoge luidspreke- stacks. Samen vormen zij het enorme 50 000 wat geluidssysteem Despacio. Het is ontwoorpen door James Murphy, de frontman van LCD Soundsystem, samen met de legendariche geluidstechnicus John Klett en de mashup masters 2ManyDJs, oftewel David en zijn broer Stephen Dewaele. Na twee jaar ontwikkeling maakte Despacio in juli zijn debuut gedurende drie avonden in Manchester’s New Century Hall. In december gaat het tien ton wegende systeem naar de Hammersmith Town Hall in Londen.

Het plan voor Despacio – Spaans voor ‘langzaam’ -was aanvankelijk om voor een avond op Ibiza een mooi geluidssysteem te maken waarop DJ’s een soort muziek konden draaien die normaal niet mogelijk is. En alles moest van vinyl grammofoonplaten komen.

Zompig

"We wilden platen gebruiken en ze langzaam afdraaien, bijvoorbeeld 45-toeren-platen op 33 toeren. Dat geeft aan de muziek een andere kwaliteit, zompig en sexy", vindt Dewaele.

Ondertussen wisselden Murphy en  John Klett ideeen uit over de voordelen van twee verschillende modellen Klipsch-speakers: de Cornwall versus LaScala. Murphy had zijn nieuwste plaat gestuurd en Klett speelde hem "flink hard" af op de Cornwalls in zijn keuken. Klett zei dat het beter zou klinken op LaScalas.

Enkele maanden later meldde Murphy aan Klett dat hij een groot systeem wilde bouwen op basis van hun gesprekken over Klipsch. Ze zouden op eBay kunnen zoeken naar een tweedehands set die dan door Klett zou worden opgeknapt. Voor de versterking wilden ze  McIntosh gebruiken, bekend van Woodstock en de  ‘Wall of Sound‘ van Grateful Dead.

Alle betrokkenen deelden een sterke voorkeur voor analoge techniek. "We gebruiken ouderwetse techniek; voor een 17-jarige die techno maakt op een laptop moet dat erg vreemd klinken:, verklaart Dewaele,

De bouw van het monster

De avond op Ibiza ging niet door, maar er deed zich een nieuwe gelegenheid voor op het Manchester International Festival. Toen was gekozzen voor een zaal – Manchester New Century Hall – kon Klett de schaal van het systeem bepalen, zodanig dat het geluid de hele ruimte zou vullen. Er waren veel luidspreker en veel versterkers nodig en gelukkig wilde McIntosh wel betrokken raken bij het unieke evenement. Het bedrijf leende voor honderdduizenden dollars versterkers uit aan het project, met een totaal gewicht van 4,5 ton. De versterkers moesten zeven luidsprekertorens voeden met elk twee separate 21-inch subwoofers. Het onderste deel van de torens bevat vier 15-inch drivers, voor de lage tonen van 100 Hz tot 400 Hz. Daarboven bevinden zich twee versterkerrekken met elk drie McIntosh amps, en vier 12-inch drivers voor het lage midden (400 Hz tot 2000 Hz).

Bovenin de toren zit ‘het vogelhuisje’ met vier tweeters en een hoorn, voor het hoge midden en de hoge tonen, van 2000 Hz tot 10 000 Hz

Het systeem moest niet alleen goed klinken, het moest er ook goed uitzien. Dewaele is enthousiast over het blauwe licht dat uit de versterkers komt, en over de fraai uitgevoerde houten kasten.

"De DJ’s staan achter in de zaal en luisteren mee met het punliek", legt Klett uit. "Dat is zo;n beetje de filosofie achter dit systeem – laten we teruggaan naar het punt waarop we het naar onze zin hebben en luisteren naar allerlei soorten goede muziek, op een manier die thuis niet mogelijk is."

Debuut

Het moment van de waarheid kwam twee dagen voor de opening van het Manchester International Festival. Nadat de installatie was opgesteld kon Klett hem voor het eerst inregelen. "Ik begon met het testen van de gebruikelijke bliepjes en bloepjes  en vervolgens met roze ruis. Dat klonk behoorlijk goed." Daarna sloot hij zijn laptop aan om  echte muziek af te spelen. Ook dat klonk echt goed. "Toen arriveerden de jongens met de draaitafels en we speelden ACDC, Philip Glass – een nogal eclectische mix – maar het klonk allemaal even mooi."

Een van de belangrijkste karakteristiekeb van het systeem is de enorme headroom. Als een krachtig systeem op zijn toppen draait kan er vervorming optreden en dat geeft een bijzonder onplezierige ervaring. Door te beschikken over een systeem met ongelooflijk veel reserve-power dat volgens Dewaele maar op 20% van zijn maximale capaciteit wordt gebruikt, krijg je een totaal andere luisterbeleving. "Het klinkt heel clean, heel relaxed", zegt Klett. "Je wordt geconfronteerd met een stevige geluidsdruk, maar alles klinkt zo open en stressvrij dat je het niet als hard ervaart. Je wordt overspoeld met geluid."

Dewaele: "Midden in de zaal is de geluidsdruk 105 dB, maar de geluidskwaliteit is zo goed dat je gewoon een gesprek met je buurman kunt voeren."

Zwart gat

In financieel opzicht bleek een soort zwart gat: er verdween enorm veel meer geld in dan aanvankelijk was begroot. Maar Dewaele ligt er niet wakker van: "Dan vliegen we maar wat minder vaak business-class. We zijn nu eindelijk in de positie dat we het geluid exact zo kunnen maken als we dat altijd al wilden."