17 feb. 1999
2 minuten
Malaria is een van de dodelijkste ziektes met meer dan 600 000 doden per jaar. Slechts 10% van alle besmettingen wordt snel ontdekt. Dit zal snel veranderen, dankzij de eerste geautomatiseerde, computergestuurde bloedtest voor malaria, ontwikkeld door de Nederlandse hematoloog Jan van den Boogaart (57) en de Oostenrijkse biochemicus Oliver Hayden (45). Met de combinatie van geneeskunde en informatietechnologie, is hun test een specifiek algoritme om de diagnose malaria te stellen met 120 bloedtesten per uur met 97% nauwkeurigheid.
Voor hun uitvinding is het team tijdens een ceremonie in Venetië door het Europees Octrooibureau (EOB) onderscheiden met de European Inventor Award 2017 in de categorie Industrie, een van de vijf categorieën. De ceremonie in het Arsenale di Venezia werd bijgewoond door zo’n 600 gasten, waaronder beleidsmakers, wetenschappers, mensen uit het bedrijfsleven, en specialisten in intellectueel eigendom. De dag werd geopend door de EOB-president en de minister van Economische Ontwikkeling van Italië, Carlo Calenda.
De European Inventor Award wordt jaarlijks door het EOB georganiseerd, inmiddels voor de twaalfde keer. Tijdens de ceremonie worden buitengewone uitvinders uit Europa en de rest van de wereld onderscheiden, die een bijzondere bijdrage hebben geleverd aan sociale ontwikkeling, technische vooruitgang en economische groei. De winnaars zijn gekozen door een onafhankelijke internationale jury uit meer dan 450 personen en teams van uitvinders.
Een nieuwe manier in het opsporen van malaria
De uitvinding van Van den Boogaart en Hayden – gepatenteerd in 2011 – kan de situatie in malariagebieden veranderen, met name in Afrika. Bijna 86% van de besmettingen is in Afrika en de kosten daarvan worden geschat op zo’n 11 miljard euro per jaar. Snelle diagnose van malaria is dé manier om de ziekte te bestrijden. Al sinds de ontdekking van de parasieten van het Plasmodium soort, verspreid door muggenbeten, is het een tijdrovend en kostbaar proces om malaria op te sporen in het bloed. Van den Boogaart, onderzoeker bij Siemens Healthineers, draaide het om: "In plaats van de malariaparasiet in het bloed op te sporen onderzocht ik de vernietigende gevolgen van de ziekte in de bloedcellen. Deze gevolgen kunnen worden opgespoord door het bloedanalyse-apparaat van Siemens." Als 30 parameters tegelijkertijd afwijken – inclusief vorm en dichtheid van rode bloedcellen en het niveau van het hemoglobine – is het duidelijk. "Met deze methode kunnen we met 97% zekerheid de diagnose malaria stellen. Tot nu toe was dat onmogelijk," zegt Oliver Hayden.
Combinatie van geneeskunde en informatietechnologie
Jan van den Boogaart behaalde zijn bachelor in microbiologie (1980) en in klinische chemie (1981) aan het HBO in Eindhoven. Momenteel optimaliseert hij de ‘data-afdruk’ van de geautomatiseerde bloedtest voor sikkelcelanemie en acute promyelocytenleukemie (APL). Over zijn motivatie zegt hij: "Wanneer je de informatie kunt lezen die in het bloed zit verborgen, weet je bijna alles over het lichaam."
Oliver Hayden heeft zijn doctoraat in biochemie behaald aan de Universiteit van Wenen (1999) en ontwikkelde tijdens zijn postdoctorale onderzoek in nanotechnologie aan Harvard een interesse in datagedreven analyses.
Anderen lazen ook
