Oplaasbare Robotbal krijgt enkeltje maankrater (Video)

Een rover met wielen is niet ideaal voor de steile hellingen van diepe maankraters. Onderzoekers van Texas A&M University kiezen daarom voor een radicaal andere vorm: een grote opblaasbare bal. Hun RoboBall III kan gecontroleerd van hellingen rollen, obstakels nemen en zelfs verzamelde monsters met kleine raketten terugschieten.

De robot heeft een diameter van 1,8 meter en weegt ongeveer 150 kilogram. Tijdens tests in een steengroeve in Texas rolde hij over rotsen, grind, modder en andere oneffen ondergronden. Uiteindelijk moet de robot gebieden kunnen bereiken waar conventionele maanrovers moeilijk of helemaal niet kunnen komen.

Een belangrijk doelwit is de Shackletonkrater bij de zuidpool van de maan. Deze krater is ongeveer 21 kilometer breed en vier kilometer diep. Sommige delen liggen permanent in de schaduw. Daar kunnen afzettingen van waterijs voorkomen, terwijl de bodem ook informatie bevat over de geologische geschiedenis van de maan. De steile hellingen maken onderzoek met traditionele voertuigen echter lastig.

Sturen met een slinger

De aandrijving van RoboBall is opvallend eenvoudig. Binnen in de bol bevindt zich een beweegbare slinger. Door deze naar voren, achteren of opzij te bewegen verschuift het zwaartepunt, waarna de complete bol in de gewenste richting rolt.

Op een helling kan hetzelfde mechanisme worden gebruikt om af te remmen. Door de slinger tegen de rijrichting in te bewegen, voorkomt de robot dat hij ongecontroleerd naar beneden rolt. De huidige versie beschikt over slechts twee actuatoren, die beide volledig binnen de beschermende buitenkant zijn ondergebracht. Daardoor komen de bewegende delen niet rechtstreeks in aanraking met het fijne en schurende maanstof. De flexibele buitenkant vormt daarnaast een voordeel op ruw terrein. De bol is stevig opgeblazen, maar kan enigszins vervormen en stuiteren wanneer hij over obstakels rolt. Bovendien kan een bol niet omvallen, een risico waarmee conventionele maanrovers wel rekening moeten houden.

Enkele reis

Het idee is niet dat RoboBall na zijn onderzoek weer uit een diepe krater omhoog rijdt. Een conventionele rover zou de opgevouwen robot naar de kraterrand vervoeren, waarna de bal zichzelf opblaast en naar beneden rolt. Binnenin is ruimte voor wetenschappelijke instrumenten en monsters. Verzameld materiaal hoeft vervolgens niet met de robot mee terug naar boven. De onderzoekers hebben een systeem getest waarbij kleine raketten vanuit het midden van de bol worden gelanceerd om een lading terug naar een rover buiten de krater te sturen.

RoboBall III kostte ongeveer 250.000 dollar om te bouwen en bevat al enkele materialen die geschikt zijn voor ruimtevaart, waaronder goudbehandelde aluminium onderdelen. De elektronica en de buitenste schil zijn echter nog niet volledig geschikt of getest voor de extremere omstandigheden op de maan.