Waterstofproductie op zee kent vele haken en ogen

Groene waterstof produceren kan op allerlei verschillende manieren en we lezen er allemaal steeds vaker over. Zo is het op een bestaand offshore platform technisch mogelijk, maar de integratie van verschillende systemen en regelgeving blijkt een grotere uitdaging dan de elektrolyse zelf. Dat is de belangrijkste conclusie uit het eindrapport van het PosHYdon-project, waarbij vijftien publieke en private partijen praktijkervaring opdeden met waterstofproductie op de Noordzee.

Het PosHYdon-project vond plaats op het Q13a-A-platform, ongeveer dertien kilometer uit de kust van Scheveningen. Volgens de betrokken partijen was het de eerste keer wereldwijd dat waterstofproductie en -transport op deze manier werden getest op een operationeel offshore productieplatform. Het project moest niet alleen aantonen dat groene waterstof op zee kan worden geproduceerd, maar vooral inzicht geven in de technische en organisatorische voorwaarden voor toekomstige grootschalige toepassingen.

Struikelblok

Uit de pilot blijkt dat veel problemen ontstaan op de raakvlakken tussen verschillende technieken, organisaties en verantwoordelijkheden. Volgens René Peters, Business Director Energy Infrastructure bij TNO, heeft PosHYdon ‘aangetoond dat offshore waterstofproductie technisch uitvoerbaar is’. “Veel mensen denken dat de grote vraag is of we offshore waterstof kunnen produceren. Die vraag hebben we in PosHYdon met ja kunnen beantwoorden. Maar de echte les is dat succesvolle offshore waterstofprojecten staan of vallen met systeemintegratie. Je moet techniek, infrastructuur, vergunningen, veiligheid en marktpartijen vanaf de eerste dag als één geheel benaderen. Juist daarom zijn pilots als PosHYdon hard nodig”, zegt Peters.

Een centrale aanbeveling uit het eindrapport is daarom om bij toekomstige projecten één partij aan te wijzen die verantwoordelijk is voor de integratie van het volledige systeem. Deze systeemverantwoordelijke moet ervoor zorgen dat technische, operationele en organisatorische onderdelen goed op elkaar aansluiten.

Waterstof bijmengen

Een concreet voorbeeld van de uitdagingen was het bijmengen van geproduceerde waterstof in het bestaande regionale aardgasnet. Hiervoor moest de toegestane waterstofconcentratie worden verhoogd van 0,02 naar 0,5 volumeprocent. Om daarvoor toestemming te krijgen, moesten de projectpartners aantonen dat de hogere concentratie geen nadelige gevolgen zou hebben voor de gasleidingen, gaskwaliteit en meetsystemen. Uiteindelijk werd de toestemming verleend, maar ook dat had de nodige voeten in de aarde.

Ook minister Stientje van Veldhoven-van der Meer van Klimaat en Groene Groei benadrukt het belang van de opgedane praktijkkennis. Volgens haar ‘leveren demonstratieprojecten zoals PosHYdon de informatie die nodig is om onderbouwde keuzes te maken over toekomstige energie-infrastructuur’.