TNO: stapeling van knelpunten houdt Nederlandse techstart-ups klein

Nederland brengt veel technologische start-ups voort, maar relatief weinig daarvan groeien uit tot grote internationale bedrijven. Volgens TNO ligt dat niet aan één doorslaggevend probleem. Juist de combinatie van meerdere oorzaken zorgt ervoor dat bedrijven kostbare tijd verliezen tijdens het opschalen. Wat blijkt: groei vraagt meer dan enkel kapitaal.

Het onderzoek, uitgevoerd in opdracht van NXTGEN Hightech, vergelijkt het Nederlandse ecosysteem met onder meer dat van de VS, China en Singapore. Daarbij keek TNO niet alleen naar externe omstandigheden. Technologiebedrijven moeten tijdens hun groei ook intern veranderen. Naast technische ontwikkeling worden vaardigheden rond serieproductie, verkoop, marktontwikkeling en leiderschap steeds belangrijker.

Daar komt bij dat verschillende externe problemen elkaar kunnen versterken. Een bedrijf kan bijvoorbeeld voldoende financiering hebben gevonden, maar vervolgens geen geschikte productielocatie, technisch personeel of aansluiting op het elektriciteitsnet krijgen. Zonder een van deze voorwaarden kan de volgende groeifase alsnog vertraging oplopen. Dat gebeurde bijvoorbeeld bij batterijontwikkelaar LeydenJar. Het bedrijf liep volgens TNO ongeveer een jaar vertraging op doordat de benodigde elektriciteitsaansluiting voor een nieuwe fabriek op zich liet wachten. Ook langdurige subsidieprocedures speelden een rol.

Regelgeving vertraagt

Cybersecuritybedrijf SandGrain wijst juist op de lastige overgang van technologieontwikkeling naar commercialisering. In deze fase moet een start-up tegelijkertijd klanten vinden, omzet genereren en nieuwe investeerders overtuigen. Ondertussen ontwikkelen buitenlandse concurrenten zich verder.

TNO ziet daarom weinig in ‘maatregelen die slechts één probleem aanpakken’. Extra groeikapitaal heeft volgens de onderzoekers ‘beperkt effect wanneer tegelijkertijd personeel, energie, productieruimte of toegang tot de markt ontbreekt’. Nederland zou onder meer meer kapitaal voor latere groeifasen beschikbaar kunnen maken, investeren in technisch talent en de toegang tot testfaciliteiten en productie-infrastructuur verbeteren. Ook eenvoudigere en voorspelbaardere regelgeving en een overheid die vaker als eerste klant optreedt, kunnen de stap naar de markt versnellen, aldus TNO.

Niet enkel kopiëren

Start-ups hoeven productiecapaciteit en specialistische kennis dan niet volledig zelf op te bouwen. Door eerder samen te werken met dergelijke bedrijven kunnen nieuwe technologieën volgens NXTGEN sneller van prototype naar industriële productie worden gebracht. De onderzoekers waarschuwen tegelijkertijd tegen het simpelweg kopiëren van succesvolle buitenlandse modellen. China beschikt bijvoorbeeld over een veel grotere thuismarkt en koppelt die aan omvangrijke investeringen in strategische technologie, terwijl Singapore sterk inzet op het aantrekken en ontwikkelen van talent. Nederland en Europa zullen volgens TNO een eigen samenhangende aanpak moeten ontwikkelen waarin vooral snelheid van opschaling centraal staat.